Τι δεν σου έμαθαν για την ιστορία της Κύπρου – Ο Γρίβας, το πραξικόπημα, η ΕΟΚΑ Β' και ο Μακάριος

Τι δεν σου έμαθαν για την ιστορία της Κύπρου – Ο Γρίβας, το πραξικόπημα, η ΕΟΚΑ Β' και ο Μακάριος

Βαδίζουμε στο σκοτάδι και μετά διερωτόμαστε γιατί «σκοντάφτουμε»!

Του Χαράλαμπου Ζάκου

Με αφορμή τις αντιδράσεις σχετικά με την ανέγερση μνημείου του Γεώργιου Γρίβα Διγενή στη Λεμεσό, αναδημοσιεύουμε το συγκεκριμένο άρθρο που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «24» τον Σεπτέμβριο του 2015, καθώς είναι πιο επίκαιρο από ποτέ.

Διαβάστε επίσης: 

 

Aντιδρά η Συμμαχία Πολιτών - «Oυδέποτε χαρακτηρίσαμε τον Γρίβα “Άξιο Τέκνο” της Πατρίδας»

Έγινε και αυτό! Δώσαμε υπηκοότητα σε Τούρκο επειδή τον «κούρεψαν» στην Λαϊκή

Δύο χρόνια μετά και ακόμη προσπαθούμε να αποκρυπτογραφήσουμε την ιστορία της Κύπρου, αφήνοντας στις σκιές την ιστορική αλήθεια για τα γεγονότα που οδήγησαν στην καταστροφή, με τους πολίτες να μπαίνουν σε ένα φαύλο κύκλο συζητήσεων για προδότες, πραξικοπηματίες, “Εθνάρχες” και υπερασπιστές της Δημοκρατίας.

Είναι προσωπική μου άποψη πως εάν ο χρόνος που καταναλώνεται σε διαμάχες, ανακοινώσεις και πολέμους χαρακωμάτων μεταξύ των κομμάτων αφιερωνόταν σε μελέτη και ειλικρινή διάλογο για το πως φτάσαμε μέχρι εδώ η Κύπρος θα βρισκόταν μακριά από φανατισμούς. Μακριά από χρωματισμένους ανθρώπους σε «πραξικοπηματίες» και «κομμουνιστές».

Στο κάτω κάτω της γραφής η νέα γενιά δεν έφταιξε σε κάτι και σίγουρα οι διαμάχες, πέραν από τα πλαίσια του ευγενούς διαλόγου, δεν πρόκειται να λύσουν το οτιδήποτε, αλλά θα δυσχεραίνουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση.

Εάν κάποιος το καλοσκεφτεί, πως θα μπορέσουμε να λύσουμε το Κυπριακό αν εμείς πρώτα μεταξύ μας δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε σε ιστορικά γεγονότα που συνέβησαν σχεδόν μισό αιώνα πριν;

eoka01553

Αναπάντητα ερωτήματα

Για πολλούς από εμάς η ιστορία πίσω από το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή φαντάζει ως μία σκοτεινή και μυστική ακολουθία γεγονότων που δεν μπορεί να κατανοηθεί. Ωστόσο, αν πας πίσω στα γεγονότα και πάρεις τις πληροφορίες μία προς μία, φτάνεις σε κάποια ερωτήματα που ποτέ κανένας δεν έχει απαντήσει.

Ίσως μικροπολιτικά παιχνίδια και προπαγανδιστικές τακτικές να μην ευνοούν την εξακρίβωση της πραγματικής αλήθειας που κρύβεται πίσω από το κυπριακό ζήτημα. Κάποιοι πολιτικοί ίσως να χρειάζονται αυτά τα άλυτα ερωτήματα, έτσι ώστε να τρέφουν την νέα γενιά με πολιτικό φανατισμό, συσπειρώνοντας με αυτό τον τρόπο τα κόμματα τους και διασφαλίζοντας την δια βίου «βασιλεία» τους.

Είναι κρίμα να βλέπεις την νεολαία να χωρίζεται σε δεξιούς και αριστερούς. Να αναλώνεται σε συζητήσεις φαύλων κύκλων και μίσους, ενώ ο πραγματικός εχθρός να είναι απέναντι μας.

Η αρχή του τέλους

Για να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Από το σχολείο έχουμε μάθει ότι η πτώση της Χούντας στην Ελλάδα ήταν αποτέλεσμα της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Εκ του αποτελέσματος όμως αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί σωστό.

Αυτό που κατάφερε η εξέγερση του Πολυτεχνείου ήταν η πτώση του τότε δικτάτορα, Γεώργιου Παπαδόπουλου. Αμέσως μετά τα γεγονότα, ένα νέο πραξικόπημα έλαβε μέρος στην Αθήνα, αυτό του Ταξίαρχου Δημήτρη Ιωαννίδη.

Ο Ιωαννίδης αφού είδε την ευκαιρία την άρπαξε και ανάτρεψε τον Παπαδόπουλο, διορίζοντας Πρόεδρο της Δημοκρατίας αλλά και Πρωθυπουργό, ωστόσο ο Ιωαννίδης ήταν αυτός που λάμβανε όλες τις αποφάσεις και ήταν ο ισχυρός άντρας των παρασκηνίων.

Κάπου εδώ ξεκινούν και τα κακά της Κύπρου. Γνωστός φιλοαμερικάνος αλλά και φανατικός πολέμιος του Μακαρίου, δεν άργησε να αναλάβει δράση με αποτέλεσμα το πραξικόπημα και την εισβολή.

Αποτέλεσμα της εισβολής ήταν η πτώση του Ιωαννίδη στις 24 Ιουλίου 1974. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής επιστρέφει την ίδια μέρα από το εξωτερικό και σχηματίζει την Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας, σημειώνοντας το τέλος της δικτατορίας στην Ελλάδα.

Ο «Εθνάρχης» Καραμανλής

Στην Ελλάδα ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είναι γνωστός με το προσωνύμιο ο «Εθνάρχης». Το παρελθόν όμως του Καραμανλή, σε τουλάχιστον δύο περιπτώσεις, δεν δικαιολογεί τον πιο πάνω τίτλο.

Και επεξηγώ. Στις 9 Δεκεμβρίου 1963, μετά από αντιπαράθεση του με το παλάτι αποχωρεί για το Παρίσι, αφήνοντας πίσω το κόμμα του και την Ελλάδα. Μένει στην γαλλική πρωτεύουσα μέχρι και την πτώση της Χούντας και επιστρέφει πίσω στην Ελλάδα για να αναλάβει την ηγεσία της χώρας.

Η δεύτερη περίπτωση είναι αυτή που χρήζει περισσότερης προσοχής. Με την επιστροφή του στην Ελλάδα ο Καραμανλής δεν έκανε απολύτως τίποτα για να αποτρέψει ή να αντιμετωπίσει την δεύτερη εισβολή του Αττίλα στην Κύπρο. Αν και μεσολάβησαν τρείς εβδομάδες από την μέρα που ανέλαβε μέχρι και την δεύτερη εισβολή, η αντιμετώπιση της Ελλάδας ως προς το κυπριακό πρόβλημα ήταν ουδέτερη αν όχι και προδοτική. Η περίφημη φράση «Η Κύπρος κείται μακράν» στοιχειώνει το όνομα του Καραμανλή μέχρι και σήμερα.

Το ερώτημα είναι απλό. Ποιός πραγματικός εθνάρχης θα άφηνε το έθνος του να πεθάνει αβοήθητο; Οι εξωτερικές πιέσεις και οι απειλές που δέχθηκε, αλλά και η άποψη ότι χουντικά στοιχεία βρίσκονταν ακόμα σε διοικητικές θέσεις του ελληνικού στρατού δεν είναι ικανά για να τον δικαιολογήσουν.

Αυτά δεν θα ήταν φόβητρο για κανένα πραγματικό εθνάρχη από το να πράξει ακέραια το καθήκον του ως προς το έθνος του.

ΕΟΚΑ Β’ και πραξικόπημα

eoka01776

Η λάθος διαχείριση των γεγονότων του 1964 έφερε την ρήξη μεταξύ του Μακαρίου και του Γρίβα, με αποτέλεσμα την σύσταση της ΕΟΚΑ Β’.

Η δημιουργία της παραστρατιωτικής οργάνωσης, το 1971 από τον Γεώργιο Γρίβα Διγενή, είχε ως στόχο την δημιουργία των προϋποθέσεων που θα οδηγούσαν την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Κύριο εμπόδιο των προσδοκιών της ΕΟΚΑ Β’ υπήρξε ο Μακάριος και ως εκ τούτου η μόνη λύση θα ήταν η ανατροπή του.

Μπορούσε η ΕΟΚΑ Β΄να υλοποιήσει το πραξικόπημα;

Από τα ιστορικά στοιχεία που έρχονται στην επιφάνεια, όχι, καθώς θα ήταν αδύνατο να κατάφερναν να οργανώσουν και να εκτελέσουν το σχέδιο για την ανατροπή του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου.

Σύμφωνα με μαρτυρίες, τα τρία τέταρτα των στελεχών της ΕΟΚΑ Β’ είχαν συλληφθεί και βρίσκονταν στις κεντρικές φυλακές. Στις 11 Ιουλίου 1974, η παραστρατιωτική οργάνωση δέχτηκε το τελειωτικό χτύπημα αφού είχαν συλλάβει και τον Λευτέρη Παπαδόπουλο, ανώτερο στέλεχος της οργάνωσης.

Αυτό αποδεικνύεται και από την συνάντηση που είχε ο Μακάριος με τον πρέσβη της Αμερικής στην Κύπρο, Ρότζερς Ντέϊβις.

Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο Μιχάλη Ιγνατίου: «Λίγα λεπτά μετά την σύλληψη του Παπαδόπουλου και άλλων στελεχών της ΕΟΚΑ Βʼ, ο Μακάριος έλαβε τηλεφώνημα από τον Τάκη Τσαγγάρη, με το οποίο του ανακοίνωνε την μεγάλη επιτυχία του Εφεδρικού Σώματος. Η πρώτη κίνηση που έκανε, ήταν να επικοινωνήσει με την αμερικανική πρεσβεία και να ζητήσει από τον πρέσβη Ρότζερς Ντέϊβις, να τον επισκεφθεί ξανά στο Προεδρικό Μέγαρο. Ένοιωθε, όπως είπε στον Ντέϊβις, ότι η οργάνωση του Γρίβα έφτανε στο τέλος της».

Βάσει των πιο πάνω, η θεωρία που φέρει την ΕΟΚΑ Β’ να εκτέλεσε το πραξικόπημα δεν μπορεί να δικαιολογηθεί. Ναι μεν ο σκοπός της ήταν η ανατροπή του Μακαρίου, ωστόσο δεν κατάφερε ποτέ να υλοποιήσει η ίδια το σχέδιο της. Μπορεί κάποιοι σκληροί πυρήνες της οργάνωσης να είχαν εισχωρήσει στην χούντα, δεν είχαν όμως την δυνατότητα οι ίδιοι να διατάξουν τον στρατό ώστε να προχωρήσει στην δολοφονία του Μακαρίου.

Υπαίτια για το πραξικόπημα ήταν η χούντα του Ιωαννίδη, με εκτελεστές του σχεδίου τον ταξίαρχο Μιχαήλ Γεωργίτση και τον συνταγματάρχη Κωνσταντίνο Κομπόκη. Το πραξικόπημα εκδηλώθηκε στις 8:15 το πρωί της Δευτέρας, 15 Ιουλίου 1974. Υπεύθυνος για την κατάληψη του Προεδρικού Μεγάρου ήταν ο Κομπόκης, ενώ επικεφαλής των καταδρομών ήταν ο ταγματάρχης Δαμασκηνός και των αρμάτων ο επίλαρχος Κορκόντζελος.

Τα μέλη της ΕΟΚΑ Β’ φάνηκαν ανάξια των καιρών. Διέπραξαν εγκλήματα πριν, αλλά και μετά το πραξικόπημα, τα οποία εκτός από προδοτικά ήταν και υπαίτια για την εμφύλια ιδεολογική διαμάχη που υπάρχει μέχρι και σήμερα. Οι δολοφονίες τ/κ και αριστεριστών δεν είχαν καμία θέση σε μια Κύπρο που έβραζε. Πλήρως φανατισμένοι και τυφλωμένοι για την Ένωση, μετέτρεψαν την ιδεολογία του πατριωτισμού σε ένα άκρως επικίνδυνο μόρφωμα μίσους, αδυνατώντας να δουν την πραγματική απειλή. Τα αποτελέσματα της δράσης τους μας βασανίζουν μέχρι και σήμερα.

Τα λάθη του Μακαρίου

Δεν μπορεί να θεωρηθεί άμοιρος ευθυνών ούτε και ο πρώτος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος υπέπεσε σε πολιτικά λάθη κατά την διάρκεια της διακυβέρνησης του στο τιμόνι της χώρας:

1. Με την υπογραφή των συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου, πέταξε στον κάλαθο των αχρήστων το δημοψήφισμα των Ε/κ που ζητούσαν ένωση με την Ελλάδα.

2. Η δημιουργία «σκοτεινών» οργανώσεων με παρακρατικά γνωρίσματα απλά χειροτέρεψε την ήδη έκρυθμη κατάσταση στο εσωτερικό. Είδε τον θάνατο του Γρίβα ως ευκαιρία εξόντωσης των αντιπάλων του και όχι ως βήμα για διάλογο, σπρώχνοντας τους σκληρούς πυρήνες της οργάνωσης προς την χούντα.

3. Εισχώρησε στο κίνημα των Αδεσμεύτων, ενώ ήταν ηλίου φαεινότερον ότι η Αμερική είχε συμφέροντα στην συγκεκριμένη περιοχή.

Το  δίδαγμα;

Η διαπίστωση όλων των πιο πάνω μπορεί να ενόχλησε αρκετούς. Τα ειλικρινή λόγια όμως δεν είναι ποτέ ωραία.

Η αλήθεια πονάει μερικές φορές αλλά μόνο μέσω αυτής θα μπορέσουμε σε κάποια φάση να προκόψουμε σαν λαός. Δεν χωράνε κόμματα, παρατάξεις και διαμάχες σε ένα τόσο μικρό νησί όπως η Κύπρος. Δεν χωράνε δεξιοί, αριστεροί, πραξικοπηματίες, κομμουνιστές...

Όλοι φταίξαμε και όλοι πληρώνουμε για τα λάθη του παρελθόντος. Ας κάνουμε πρώτα την δική μας αυτοκριτική και ας αφήσουμε μικροπολιτικές και προπαγάνδες πίσω μας. Ας μάθουμε έστω και μια φόρα από τα σφάλματα μας. Μην ψάξεις να ρίξεις ευθύνες βάσει αυτού του άρθρου, δεν ήταν αυτός ο σκοπός μου.

Εξάλλου, οι ευθύνες δεν είναι μπαλάκια του τένις για να τις ρίχνουμε ο ένας στον άλλον. Την ευθύνη την αναλαμβάνεις από μόνος σου, την δέχεσαι και προχωράς. Αν δεν μπορείς, τότε κάτσε με τα λείψανα του παρελθόντος, δεξιών και αριστερών, που μας έφεραν σε αυτό το χάλι. Με μία παράκληση όμως, τουλάχιστον κάνε στην άκρη να περάσουμε εμείς που θέλουμε να βαδίσουμε μπροστά και μην κλείνεις και τον δικό μας δρόμο.

Υ.Γ.: Δείχνω σας το φεγγάρι, μεν δείτε απλά το σχέρι μου...

ΥΓ2: Σκοπός δεν είναι ποιος φταίει περισσότερο και ποιος λιγότερος. Στόχος είναι επιτέλους να δούμε μπροστά και να σταματήσουμε να σκεπτόμαστε με τα μυαλά μισού αιώνα πριν. Εξάλλου έχουμε δει τι πρόσφεραν στον τόπο μας αυτές οι πρακτικές.