Σπύρος Βελέντζας: Ο Έλληνας «νονός» που συντάραξε τη Νέα Υόρκη

Σπύρος Βελέντζας: Ο Έλληνας «νονός» που συντάραξε τη Νέα Υόρκη

Σπύρος Βελέντζας: Ο Έλληνας που είχε στενές σχέσεις με την Κόζα Νόστρα και άφησε τη δική του... κληρονομιά στο εγκληματικό συνδικάτο της Αμερικής.

Η Νέα Υόρκη του '80 και του '90 αποτέλεσε το «βασίλειο» του οργανωμένου εγκλήματος. Ήταν η πόλη στην οποία «μεγαλούργησαν» ορισμένοι από τους μεγαλύτερους «νονούς» της νύχτας. Ένας από αυτούς που συντάραξαν την πολυπληθέστερη πόλη των ΗΠΑ ήταν κι ένας Έλληνας, ο Σπύρος Βελέντζας.

Ήταν το αφεντικό του ελληνικού υποκόσμου του Κουίνς και του Μπρούκλιν, όντας επικεφαλής ενός σημαντικού δικτύου τζόγου και τοκογλυφίας στη Νέα Υόρκη, κυρίως στην ελληνική παροικία της Αστόρια. Επίσης, το εγκληματικό του συνδικάτο είχε στενές σχέσεις με την Κόζα Νόστρα κι ειδικότερα την οικογένεια Λουκέζε.

Πολλά μπορεί να πει κάποιος για τον Βελέντζα αλλά ο τίτλος των «New York Times» της 20ης Ιουνίου 1992 περικλείει μέσα σε λίγες μόνο λέξεις τα έργα και τις ημέρες του περιβόητου «νονού». Συγκεκριμένα, αυτός ήταν: «Άντρας που συνδέεται με τη Μαφία ένοχος για 10 εγκλήματα».

Μόλις είχε καταδικαστεί για τζόγο, εκβιασμούς, τοκογλυφία και φοροδιαφυγή από το Ομοσπονδιακό Δικαστήριο του Μπρούκλιν, μετά από μια δίκη που κράτησε 12 εβδομάδες! Η έδρα, βέβαια, δεν κατέληξε σε ετυμηγορία για το βαρύτερο αδίκημα, εκείνο που τον έστειλε για το υπόλοιπο της ζωής του στη φυλακή, τον φόνο ενός κλέφτη κοσμημάτων.

Μαζί του καταδικάστηκαν, τα πρωτοπαλίκαρα του, Πίτερ Ντρακούλις και Μάικλ Γκρίλο και μόνο ο αδερφός του Δημήτριος τη γλίτωσε. Βέβαια, ήταν κι αυτός που κατηγορήθηκε μόνο για ένα αδίκημα, τον παράνομο τζόγο.

Ο Έλληνας κι ο Ιταλός

Ο Σπύρος Βελέντζας ήταν ο Έλληνας «νονός» της Νέας Υόρκης. Το παραδέχθηκε άλλωστε κι ο ίδιος. Ήταν, όμως, και προσωπικός φίλος και συνεταίρος του «νονού των νονών», Τζον Γκότι. Για όσους δεν γνωρίζουν ο Γκότι ήταν το αφεντικό της οικογένειας Γκαμπίνο που έφτασε να ελέγχει όλη τη Νέα Υόρκη κι ακόμα παραπέρα. Έγιναν «κολλητοί» από μικρά παιδιά στο Κουίνς, εκεί όπου έγιναν γνωστοί ως ο Έλληνας κι ο Ιταλός. Μαζί «αναρριχήθηκαν» στην ιεραρχία των συνδικάτων τους.

Για να φτάσουν στο σημείο ο Γκότι να λέει αναφερόμενος στον Βελέντζα ότι: «Πες σε αυτόν τον αλήτη πως εγώ, ο John Gotti, θα του ξεριζώσω το γαμ… το κεφάλι του!». Κανείς από τους δύο δεν... έχασε το κεφάλι του αλλά αμφότεροι είχαν την ίδια μοίρα, εκτίοντας ισόβια κάθειρξη. Βέβαια, ο Έλληνας μαφιόζος εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι είναι αθώος κι ότι περνά τη ζωή του στη φυλακή για ένα έγκλημα που δεν έκανε ποτέ!

Ένας... άγνωστος «βασιλιάς»

Το μεγάλο ταλέντο ή ικανότητα του Βελέντζα ήταν να περνά απαρατήρητος. Ακόμα και στις μέρες μας παραμένει ένας άγνωστος στις ΗΠΑ. Ουσιαστικά αυτός που κατάφερε να σκιαγραφήσει τον Έλληνα «νονό» ήταν ο αστυνομικός συντάκτης, Τζέρι Καπέτσι στο βιβλίο του «Gang Land». Σύμφωνα με όσα αναφέρει, ο Σπύρος πήγε μαζί με την οικογένεια του στις ΗΠΑ σε ηλικία 14 ετών, αναζητώντας μια καλύτερη ζωή στα τέλη της δεκαετίας του 1940. Αρχικά στη Βοστόνη και στη συνέχεια στην Αστόρια του Κουίνς. Και στις δύο πόλεις ο πατέρας του επιδίωξε να ανοίξει εστιατόριο, ωστόσο ο γιος του δεν ήθελε να ακολουθήσει τα βήματα του.

Ο Βελέντζας άνοιξε ένα «kafenion», όπου έπαιζαν «barbut» (σ.σ. μπαρμπούτι), όπως αναφέρει ο Καπέτσι. Μοιραία αυτό προσέλκυσε την τοπική ιταλική μαφία και πιο συγκεκριμένα τους Λουκέζε, οι οποίοι ήθελαν μερίδιο από τον τζόγο. Για την ακρίβεια ζήτησαν «10 χιλιάρικα τον μήνα για “προστασία”». Οι δυο πλευρές τα βρήκαν με τη δουλειά να... τσουλάει εξαιρετικά για μια 20ετία, μέχρι δηλαδή ο Σπύρος να γίνει «νονός».

Το 1994 κι ενώ βρισκόταν πλέον στις φυλακές της Ιντιάνα, ο Βελέντζας έδωσε την πρώτη του συνέντευξη. Ήταν στη «Daily News» και στον Τζέρι Καπέτσι! «Ήμουν ο βασιλιάς στους δικούς μου, τους Έλληνες», είπε και συμπλήρωσε αναφερόμενος στη σχέση του με τον Γκότι: «μεγαλώσαμε μαζί, όλοι με ήξεραν. Εγώ έδινα τις εντολές. Εγώ ήμουν το αφεντικό στην Αστόρια».

Ο Βελέντζας απέκτησε δύναμη και χρήμα, καθώς όπως ανέφερε ο ίδιος: «Δούλευα στην οικοδομή, είχα εστιατόρια, είχα ενεχυροδανειστήρια, είχα κουλουράδικα, είχα μακαρονάδικο. Δεν έχασα ποτέ ούτε μια μέρα δουλειάς». Όσο για τις... άλλες δουλείες το μόνο που αρκέστηκε να πει ήταν ότι: «Έβγαλα πολλά λεφτά στον τζόγο. Τα έχασα όλα στον ιππόδρομο».

Η Κόζα Νόστρα τον κράτησε στο... απυρόβλητο

Ήταν το αφεντικό του οργανωμένου εγκλήματος στην ελληνική παροικία της Αστόρια αλλά η δύναμη και η περιουσία του είχαν πολύ... ιταλική μαφία μέσα τους! Ο Βελέντζας ήταν για 25 χρόνια «κολλητός» του Γκότι, είχε προστασία από την οικογένεια Λουκέζε, ενώ διατηρούσε δεσμούς και με την οικογένεια Γκαμπίνο. Εν κατακλείδι, η Κόζα Νόστρα τον διατηρούσε στο... απυρόβλητο. Βέβαια, έγινε αυτός που έγινε, επειδή δούλεψε δίπλα στον ξακουστό Έλληνα μαφιόζο, «Pete The Greek», τον Πίτερ Κουράκο, ο οποίος είχε απλώσει τα πλοκάμια του σε όλη σε όλη τη Νέα Υόρκη.

Όπως έχει παραδεχθεί: «Όταν πέθανε, κληρονόμησα τις μπαρμπουτιέρες του» για να χτίσει τη δική του «αυτοκρατορία» με τις ευλογίες των Λουκέζε. «Τους έδινα 10.000 δολάρια τον μήνα για τις αίθουσες με τις ιπποδρομίες, τις μπαρμπουτιέρες και τα μηχανήματα του πόκερ» πρόσθεσε στον Καπέτσι. Στα... ντουζένια του ο Βελέντζας είχε μπαρμπουτιέρες, χαρτοπαικτικές λέσχες και αρκετές ακόμα παράνομες δραστηριότητες στην Αστόρια, το Κουίνς και το Μπρούκλιν.

Και τα παραδέχθηκε όλα σε εκείνη την εφ' όλης της ύλης συνέντευξη στον Καπέτσι. 'Η μάλλον όχι όλα. Τον φόνο ενός κλέφτη κοσμημάτων που τον έστειλε για το υπόλοιπο της ζωής του στη φυλακή δεν θα τον παραδεχθεί ποτέ.

Ο φόνος που τον έστειλε ισόβια στη φυλακή

Τα αδικήματα ήταν πολλά για τον Βελέντζα, ωστόσο, εκείνος ο φόνος το 1988 ήταν που τον έστειλε ισόβια στη φυλακή. Το συγκεκριμένο έγκλημα ο Έλληνας «νονός» δεν θα πει ποτέ ότι το διέπραξε. Σύμφωνα με τον ίδιο «Ο Πιτ Κιόντο μου την έστησε». Ο Κιόντο ή «Fat Pete» ήταν ένας θηριώδης μπράβος των Λουκέζε, ο οποίος πήγαινε για να παραλάβει τα λεφτά της «προστασίας» από τον Βελέντζα. Κι ήταν αυτός που τον κατονόμασε ως δράστη.

Ο Κιόντο άρχισε να... κελαηδάει στην αστυνομία, όταν οι Λουκέζε άρχισαν να τον υποπτεύονται άδικα πως τους κάρφωνε στο FBI και προσπάθησαν να σκοτώσουν τόσο τον ίδιο, όσο και την αδερφή του. Ο Βελέντζας μέχρι και σήμερα, στα 85 του χρόνια, λέει ότι: «σε όλο τον κόσμο, είμαι ο άνθρωπος που μισεί περισσότερο. Με παγίδευσε». Επίσης, τον θεωρεί υπεύθυνο για τον ελληνο-ιταλικό «πόλεμο» που οδήγησε στην μνημειώδη ατάκα του Γκότι για το κεφάλι που θα... ξερίζωνε.

Σύμφωνα, πάντα, με τον Σταύρο, ο θηριώδης «μπράβος» τον είχε παραπλανήσει να ανοίξει μπαρμπουτιέρα σε περιοχή των Γκαμπίνο, οι οποίοι πίστεψαν έτσι ότι οι Λουκέζε μπαίνουν στα «χωράφια» τους. Η Κόζα Νόστρα πήγε να πάρει... φωτιά κι ο Γκότι «τρελάθηκε» με τον Βελέντζα.

Έπαιξε τη ζαριά του και έχασε!

Ο φόνος ήταν του Σαρέκο Νάλο, ο οποίος ήταν ένας θρυλικός κλέφτης κοσμημάτων, γνωστός κι ως «Sammy the Arab». Ο Νάλο πυροβολήθηκε ενώ ήταν σε ένα ταξιδιωτικό γραφείο του Βελέντζα, ο οποίος ήταν σπίτι του εκείνη την ώρα κι οι δυο τους μιλούσαν στο τηλέφωνο. Δεν πέθανε, όμως, αμέσως και σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα όταν ένας αστυνομικός τον ρώτησε ποιος το έκανε εκείνος είπε: «Spiro Velentzas».

Η μαρτυρία του ωστόσο δεν έγινε αποδεκτή ως πειστήριο κι ουσιαστικά ο εισαγγελέας είχε μόνο την μαρτυρία του «Fat Pete». Στη δίκη για τα 10 αδικήματα του, ο Βελέντζας αθωώθηκε για τον φόνο και βρέθηκε αντιμέτωπος με κάθειρξη 8-20 ετών. Η ποινή θεωρήθηκε μικρή, με τον κατήγορο Κέβιν ΜακΓκραθ να ζητά από τον δικαστή να συμπεριλάβει και τον φόνο για να προστεθούν χρόνια στην τελική ποινή.

Ο Έλληνας «νονός» αποφάσισε να ρίξει την τελευταία του ζαριά και... έχασε! Ζήτησε νέα εκδίκαση για την υπόθεση του φόνου, αλλά κρίθηκε ένοχος και του επιβλήθηκαν ισόβια. Η συγκεκριμένη απόφαση ουσιαστικά τον έκανε να πάρει την απόφαση να μιλήσει στον Καπέτσι, ο οποίος έγραφε για πολλά χρόνια για το οργανωμένο έγκλημα στη «New York Post».

Η εκδοχή του Βελέντζα

Σε έναν χώρο όπως είναι το οργανωμένο έγκλημα κανείς δεν μπορεί να είναι βέβαιος για το τι πραγματικά μπορεί να συμβεί, γι' αυτό και αξίζει να αναφέρουμε και την εκδοχή του Βελέντζα για το έγκλημα της 6ης Οκτωβρίου 1988. Σύμφωνα, λοιπόν, με όσα έχει πει, ο Κιόντο έβγαλε από τη μέση τον Νάλο επειδή δεν μπορούσε να ξεπληρώσει ένα δάνειο 100.000 δολαρίων.

Όσο γιατί ο κλέφτης κατονόμασε τον ίδιο ως δράστη, είπε: «Για έξι μήνες αναρωτιόμουν γιατί ο Sammy the Arab να πει κάτι τέτοιο. υποθέτω ότι εκείνη την ώρα πίστεψε πως του την είχα στήσει εγώ, γιατί κανείς δεν γνώριζε πως θα συναντιόμασταν παρά μόνο εγώ». Το Εφετείο, πάντως, δεν τον πίστεψε και δεν μείωσε την ποινή του.