«Ορόσημο» η 1η Ιουλίου για το σχέδιο Τραμπ - Νετανιάχου και τη Μέση Ανατολή

«Ορόσημο» η 1η Ιουλίου για το σχέδιο Τραμπ - Νετανιάχου και τη Μέση Ανατολή

Η κυβέρνηση συνασπισμού Νετανιάχου - Γκαντς του Ισραήλ έχοντας την πλήρη υποστήριξη του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να ξεκινήσει την 1η Ιουλίου τις διαδικασίες προσάρτησης της Κοιλάδας του Ιορδάνη, που βρίσκεται υπό ισραηλινό στρατιωτικό έλεγχο, και μίας εκατοστής εβραϊκών οικισμών της Δυτικής Όχθης, στη βάση του «ειρηνευτικού σχεδίου» των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή. 

Στις 28 Ιανουαρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ, με τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου στο πλευρό του, αποκαλύπτει στην Ουάσινγκτον το σχέδιο επίλυσης της διένεξης Ισραηλινών-Παλαιστινίων χρησιμοποιώντας ως σημείο αναφοράς την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί επί του πεδίου και όχι το διεθνές δίκαιο και τις αποφάσεις του ΟΗΕ.

Το «ειρηνευτικό σχέδιο» -κομμένο στα μέτρα του Ισραήλ- φέρει το αποτύπωμα του προεδρικού γαμπρού Τζάρεντ Κούσνερ και αυτοπαρουσιάζεται ως μία «ρεαλιστική λύση των δύο κρατών» και προβλέπει επίσης τη «δημιουργία παλαιστινιακού κράτους» επί της περιορισμένης εδαφικής έκτασης που θα έχει απομείνει μετά τις προσαρτήσεις, χωρίς την Ανατολική Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα και υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Το σχέδιο εντάσσεται σε ένα πλαίσιο «ειρηνευτικής συμφωνίας» μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων.

Όμως, η διεξαγωγή ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων επί των βάσεων αυτών είναι αδύνατη, διότι οι Παλαιστίνιοι - που καταγγέλλουν το σχέδιο της Ουάσινγκτον δηλώνοντας ότι ενταφιάζει τα όνειρά τους για ένα βιώσιμο παλαιστινιακό κράτος - αρνούνται να το συζητήσουν και έχουν θέσει τέλος στην συνεργασία τους με το Ισραήλ στον τομέα της ασφάλειας.

Από την Τετάρτη 1 Ιουλίου, ημερομηνία που έχει θέσει το Ισραήλ ως εκκίνηση της διαδικασίας προσάρτησης, η χώρα καλείται να ορίσει την στρατηγική της για να εφαρμόσει το αμερικανικό σχέδιο, ενώ παράλληλα αναρωτιέται για το τίμημα που θα κληθεί να πληρώσει για μία τέτοια μονομερή ενέργεια, χωρίς να έχουν προηγηθεί διαπραγματεύσεις με τους Παλαιστίνιους.

«Η απόφαση ανήκει στους Ισραηλινούς», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο, προσάπτοντας στους Παλαιστίνιους την «άρνηση» για συνομιλίες. Η δήλωσή του θεωρήθηκε από τον ισραηλινό Τύπο έμμεση υποστήριξη σε μία προσάρτηση εκτός πλαισίου συμφωνίας.

Ωστόσο, σε περίπτωση «αλλαγής φρουράς» στον Λευκό Οίκο, η υποστήριξη αυτή θα είναι νεκρό γράμμα, πολύ περισσότερο που ο υποψήφιος των Δημοκρατικών στις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου Τζο Μπάιντεν είναι αντίθετος με την προσάρτηση.

Από την μία πλευρά, η ισραηλινή κυβέρνηση έχει ένα στενό παράθυρο ευκαιρίας να προχωρήσει στην προσάρτηση πριν από τις αμερικανικές εκλογές του Νοεμβρίου. Από την άλλη πλευρά, αν το Ισραήλ χρησιμοποιήσει αυτήν την ευκαιρία, μπορεί να υπονομεύσει τις σχέσεις του με μία πιθανή μελλοντική αμερικανική κυβέρνηση των Δημοκρατικών.

Ευρωπαϊκές κυρώσεις;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ξεκινήσει διπλωματική επίθεση για να εμποδίσει το Ισραήλ να προχωρήσει με το σχέδιο της προσάρτησης.

Όμως, η Ένωση, πρώτος οικονομικός εταίρος του Ισραήλ, δεν μοιάζει σε θέση να απειλήσει με την επιβολή κυρώσεων, αφού αυτό θα απαιτούσε ομόφωνη απόφαση.

Δύο χώρες της ΕΕ, η Αυστρία και η Ουγγαρία, έχουν ήδη αρνηθεί να ψηφίσουν απόφαση με την οποία ζητείται από το Ισραήλ να εγκαταλείψει το σχέδιό του. Και τις τελευταίες εβδομάδες, η Κύπρος και η Ελλάδα συζήτησαν στο Ισραήλ την συνεργασία τους στην Μεσόγειο στον τομέα του φυσικού αερίου.

Διαιρεμένη, η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να επιβάλει κυρώσεις στα ειδικά προγράμματα συνεργασίας με το Ισραήλ που δεν απαιτούν ομοφωνία των μελών.

Κράτη μέλη της Ένωσης θα μπορούσαν επίσης να αναλάβουν συντονισμένη δράση, έλεγε την περασμένη εβδομάδα ο επικεφαλής της γαλλικής διπλωματίας Ζαν-Ιβ Λεντριάν. Ή να δράσουν χωριστά, με κάθε χώρα να κάνει την αποτίμηση των υπέρ και των κατά του περιορισμού της σχέσης τους με το Ισραήλ.

Ο Νετανιάχου θα υπαναχωρήσει ως προς την προσάρτηση, αν ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες απειλήσουν με περιορισμό της συνεργασίας τους;

Και οι ευρωπαϊκές χώρες, που απορροφούν μεγάλο μέρος της ισραηλινής τεχνολογίας, θα έχουν όντως όφελος από τον περιορισμό της σχέσης τους με το Ισραήλ;

«Έχουμε ανάγκη τους Ισραηλινούς, αλλά όχι τους Παλαιστίνιους», δήλωσε πρόσφατα ευρωπαίος διπλωμάτης ο οποίος δεν κατονομάσθηκε.