Τραγωδία Helios: «Έχει προσ... προσ... προσκρούσει»

Τραγωδία Helios: «Έχει προσ... προσ... προσκρούσει»

Λεπτό προς λεπτό η συνομιλία του επισμηναγού Παναγιώτη Αθανασόπουλου με τον σταθμό των στρατιωτικών ραντάρ και το Κέντρο Ελέγχου Πτήσεων Αθηνών. «Mayday, mayday, Αθήνα. Το πολιτικό αεροσκάφος της Helios Airways έχει προσ... προσ... προσκρούσει»

Κάθε Αύγουστο η μνήμη γυρνά πίσω για να θυμίζει στους νεότερους ότι 16 χρόνια πριν γράφτηκε για την Κύπρο μια από τις μεγαλύτερες τραγωδίες, αλλά και για να αποτίεται φόρος τιμής στο ζεύγος των αεροσυνοδών Ανδρέα Προδρόμου και Χάρις Χαραλάμπους οι οποίοι πάλευαν μέχρι την τελευταία στιγμή για να κρατηθούν ζωντανοί και ταυτόχρονα να σώσουν τις 121 ψυχές που βρίσκονταν στο μοιραίο αεροσκάφος της Ήλιος. Μνήμες για μας κάθε Αύγουστο που δεν είχαμε την ατυχία να χάσουμε δικούς μας ανθρώπους, πόνος, οδύνη και δυστυχία κάθε ημέρα, κάθε στιγμή, για τους συγγενείς των θυμάτων που έμειναν πίσω για να παλεύουν με τους εφιάλτες τους.
Ένα από τα πιο αυθεντικά και συγκλονιστικά ντοκουμέντα που είχαν έρθει το 2010 στη δημοσιότητα ήταν εκείνο που είχε καταγραφεί μέσα από την απομαγνητοφώνηση των συνομιλιών που είχαν οι πιλότοι των F-16 της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας με τα ραντάρ της Πολεμικής Αεροπορίας και το Κέντρο Ελέγχου Πτήσεων Αθηνών (ΚΕΠΑΘ). Ο επισμηναγός Παναγιώτης Αθανασόπουλος που ήταν μέρος της συνομιλίας και είχε καταθέσει και στο κυπριακό δικαστήριο, ήταν ο άνθρωπος που είδε με τα μάτια του τον ηρωικό Ανδρέα Προδρόμου να δίνει την τελευταία απέλπιδα μάχη για να αποσοβήσει την πρόσκρουση. Ο «Π» είχε τότε εξασφαλίσει το απομαγνητοφωνημένο κείμενο της συνομιλίας του Π. Αθανασόπουλου το οποίο παρουσίασε αυτούσιο και σήμερα επαναφέρει τα κυριότερα αποσπάσματα. Σημειώνεται ότι ο κωδικός MAMBO είναι η συχνότητα από την οποία λαμβάνει οδηγίες ο Αθανασόπουλος, ενώ ο ίδιος φέρει τον κωδικό Π(Περσέας)-400.

Πάμε για προσγείωση

*11.13.39 Π400 BRAA για τον στόχο (το αεροσκάφος δηλαδή).
*ΜΑΜΒΟ Θα συνεχίσουμε μαζί, θα συνοδεύσουμε το Α/Φ (αεροσκάφος) και πιθανότατα θα πάμε μαζί του για προσγείωση.
*Π400 Σε ποιο αεροδρόμιο θα το συνοδεύσουμε;
*ΜΑΜΒΟ Δεν έχω ακόμα ενημέρωση, θα σας ενημερώσω.
*Π400 Οκ. Δώσε μας τον στόχο.
*11.16.18 ΜΑΜΒΟ Το αεροσκάφος είναι της εταιρείας Ήλιος Airlines.
*Π400 Ήλιος Airlines copy.
*11.17.41 MAMBO BRAA 160 στα 50 μίλια 34.000 με δυτική πορεία τώρα.
*11.18.26 Π400 Cameras on.
*11.18.43 MAMBO Υπενθυμίζω για αναχαίτιση πολιτικού αεροσκάφους δεν πλησιάζουμε το αεροσκάφος σε απόσταση μικρότερη των 1.000 ποδών και δεν διασταυρώνουμε το ίχνος πτήσης του.
Καμία ανταπόκριση
Το F-16 έχει προσεγγίσει το αεροσκάφος της Ήλιος και ο επισμηναγός Αθανασόπουλος κάνει οπτικά σήματα, χωρίς όμως ανταπόκριση.
*11.26.36 Π400 Συνεχίζω τα σήματα. Είμαι μπροστά του και αριστερά του. Έχω κάνει τα σήματα. Ξαναμπήκε σε δεξιά στροφή τώρα.
*11.28.00 Π400 Το αεροσκάφος της Helios Airlines άνωθεν Κέας έχει αναχαιτιστεί. Δεν ανταποκρίνεται στα σήματα που του γίνονται να ακολουθήσει τα μαχητικά.
*11.28.12 Π400 Δεν ανταποκρίνεται. Τον καλώ στη συχνότητα κινδύνου. Δεν απαντά.
*11.28.28 ΜΑΜΒΟ Καταλάβατε αν σας είδε;
*Π400 Δεν το γνωρίζω.
*11.28.57 ΜΑΜΒΟ Καλέστε πάλι το αεροσκάφος στη συχνότητα κινδύνου και να του πείτε να σας ακολουθήσει για προσγείωση.
*11.31.32 Π400 Στη συχνότητα πάλι τον έχω καλέσει τρεις φορές. Παραμένω αριστερά του, στο ύψος του κυβερνήτη, στα 500 πόδια. Συνεχίζει δεξιά στροφή. Δεν δείχνει κατανόηση στα σήματα.
Πεσμένοι μπροστά

Συγκλονιστική είναι η συνομιλία του επισμηναγού Αθανασόπουλου με τον πύργο ελέγχου τη στιγμή που αντιλαμβάνεται ότι οι πιλότοι του Boeing είναι πεσμένοι πάνω στα πηδάλια και δεν υπάρχει καμία κίνηση στο αεροπλάνο.
*11.33.24 Π400 Μπροστά στον θάλαμο διακυβέρνησης δεν μπορώ να δω κανέναν.
*11.33.32 Π400 Ο θάλαμος διακυβέρνησης φαίνεται να είναι κενός. Και φαίνεται δεξιά ο συγκυβερνήτης να είναι πεσμένος προς τα μπροστά.
*11.33.42 Π400 Βλέπω μέσα στην καμπίνα ότι έπεσαν οι μάσκες.
*11.33.52 Π400 Το αεροσκάφος της Helios Airlines φαίνεται ότι ο θάλαμος διακυβέρνησης είναι κενός. Φαίνεται ότι οι ιπτάμενοι έπεσαν με τα κεφάλια προς τα μπροστά και πίσω στην καμπίνα φαίνεται να έπεσαν οι μάσκες.
*11.34.06 ΜΑΜΒΟ Οι μάσκες έπεσαν στον θάλαμο διακυβέρνησης ή πίσω στις καμπίνες;
1*1.34.09 ATH CC Πιστεύετε ότι οι πιλότοι έπεσαν...; Φοράνε μάσκες; Έπεσαν μπροστά;
*11.34.13 Π400 Δεν φαίνονται πιλότοι, Αθήνα, φαίνεται κάποιο κεφάλι του συγκυβερνήτη να είναι γερμένο προς το χειριστήριο μπροστά.
*11.34.25 Π400 Και πίσω στην καμπίνα έπεσαν οι μάσκες.

Ο Α. Προδρόμου
Ενώ για αρκετή ώρα ο πιλότος του F-16 δεν αντιλαμβάνεται καμία κίνηση στο Boeing, βλέπει για πρώτη φορά τον Α. Προδρόμου να κινείται.
*11.36.24 Π400 Ο θάλαμος διακυβέρνησης είναι κενός. Μπορώ να διακρίνω πίσω κάποιους επιβάτες που φοράνε μάσκες.
*11.37.37 Π400 Μπορώ να διακρίνω πίσω έναν επιβάτη που φορά μάσκα και κινείται.
*11.37.54 ATH CC Στο θάλαμο διακυβέρνησης το βλέπετε αυτό;
*11.37.57 Π400 Στην καμπίνα επιβατών, Αθήνα. Ο θάλαμος διακυβέρνησης επιβεβαιώνω είναι κενός.
*11.41.36 ΜΑΜΒΟ Φαίνεται στην καμπίνα επιβατών να υπάρχει κάποιος που βοηθά τους επιβάτες;
*11.41.43 Π400 Δεν μπορώ, δεν μπόρεσα να διακρίνω κάτι τέτοιο από... Σε όλα τα παράθυρα μπόρεσα να δω έναν επιβάτη που φορούσε μάσκα. Φαίνεται μέσα ότι έχουν κατέβει οι μάσκες.
*11.44.33 ΜΑΜΒΟ Επιβεβαιώνω ότι οι δύο κυβερνήτες φαίνεται ότι έγειραν τα κεφάλια τους μπροστά στο χειριστήριο και οι θέσεις φαίνεται να είναι κενές.
*11.45.50 Π400 Το αεροσκάφος εξωτερικά φαίνεται ότι δεν έχει πρόβλημα. Όλα λειτουργούν κανονικά εξωτερικά.
*11.48.05 Π400 Ο θάλαμος διακυβέρνησης φαίνεται κενός. Μπορώ να διακρίνω τον συγκυβερνήτη να είναι πεσμένος στο χειριστήριο. Στην καμπίνα επιβατών έπεσαν οι μάσκες και διακρίνω κάποιους επιβάτες που τις φοράνε. Τους κάνω αυτή τη στιγμή νοήματα και αυτή τη στιγμή βλέπω κίνηση στον θάλαμο διακυβέρνησης. Μόλις αυτή τη στιγμή επιβεβαιώνω. Βλέπω κίνηση στον θάλαμο διακυβέρνησης και κάθεται στη θέση του κυβερνήτη κάποιος.
*11.51.10 Π400 Επιβεβαιώνω. Μπήκε ένας στον θάλαμο και κάθισε στη θέση του κυβερνήτη. Μπήκε σε αριστερή στροφή καθόδου. Τώρα το αεροσκάφος ανεβαίνει.
*11.52.53 Π400 Αυτή τη στιγμή μπορώ να διακρίνω έναν άνθρωπο στο πιλοτήριο. Τη στιγμή που μπήκε κάθισε και δέθηκε, μπήκε σε αριστερή στροφή. Το αεροσκάφος κατερχόμενο έχασε 1.000 πόδια ύψος, στη συνέχεια ανερχόμενο σε δεξιά στροφή πήγε στο 340, έριξε ταχύτητα στα 180, τώρα συνεχίζει κατερχόμενο με πορεία 330 και είμαστε 27.000 πόδια.
*11.54.56 Π400 Το αεροσκάφος έχει ταχύτητα 350 πορεία 330 στο 170 με 10 μοίρες βύθιση. Συνεχίζει κατερχόμενος προς θαλάσσια περιοχή.
*11.55.17 Π400 Κάνω σήματα αναχαίτισης. Δεν δείχνει να ανταποκρίνεται.
*11.56.00 Π400 Αυτή τη στιγμή το αεροσκάφος έχει πορεία 310. Κατευθύνεται προς την ξηρά.
*11.57.02 ΜΑΜΒΟ Μπορείτε να διακρίνετε αυτός που κάθισε στο πιλοτήριο, στη θέση του κυβερνήτη, φορούσε στολή ή κάτι άλλο;
*11.57.09 Π400 Φορά ένα γιλέκο και μπλε πουκάμισο, δεν δείχνει να φορά στολή.
*11.57.15 Π400 Είναι μόνος του τώρα στον θάλαμο διακυβέρνησης. Το αεροσκάφος έχει οριζοντιωθεί στα 10.000 πόδια με πορεία 310 και 300 μίλια ταχύτητα.

Πάει για το έδαφος
Ο Α. Προδρόμου έχει αντιληφθεί τα F-16 και δείχνει ότι προσπαθεί να ελέγξει το Boeing. Δυστυχώς δεν τα κατάφερε... και σε δευτερόλεπτα το αεροσκάφος πέφτει στην πλαγιά του βουνού.
*12.00.15 Π400 Αυτή τη στιγμή δείχνει ο άνθρωπος που κάθεται στον θάλαμο διακυβέρνησης ότι με βλέπει.
*12.00.31 Π400 Τώρα διακρίνω και δεύτερο άνθρωπο στη θέση του συγκυβερνήτη.
*12.00.49 Π400 Του κάνω σήματα αναχαίτισης. Δεν ανταποκρίνεται. Με οπτικό σήμα διά χειρός έδειξε ότι με βλέπει.
*12.02.49 Π400 Το αεροσκάφος είναι στα 2.500 πόδια. Πετά πολύ χαμηλά, πάνω από ξηρά.
*12.02.58 Π400 Αυτή τη στιγμή το αεροσκάφος δείχνει ότι... Δείχνει ότι πάει... Δείχνει ότι πάει για το έδαφος.
*12.03.14 Π400 Το αεροσκάφος αυτή τη στιγμή πάει για το έδαφος.
*12.03.23 Π400 Mayday, mayday. Έχουμε πρόσκρουση πολιτικού αεροσκάφους, έχουμε πρόσκρουση πολιτικού αεροσκάφους. Mayday, mayday.
*12.03.38 Π400 Έχει προσκρούσει σε κορφή βουνού. Mayday. Mayday.
*12.03.52 Π400 Mayday, mayday, Αθήνα. Το πολιτικό αεροσκάφος έχει προσ... προσ... προσκρούσει...
Πώς το αντέχεις
Λεπτό προς λεπτό τις τελευταίες στιγμές του μοιραίου Μπόιγκ της Ήλιος είχαν παρακολουθήσει στο δικαστήριο και οι χαροκαμένοι συγγενείς των θυμάτων, αυτή τη φορά μέσα από τα πιλοτήρια των δύο μαχητικών αεροσκαφών της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας που προσπάθησαν να το αναχαιτίσουν. Και για μία ακόμα φορά είχε επιβεβαιωθεί ότι ο Ανδρέας Προδρόμου ήταν ο άνθρωπος που προσπάθησε να σώσει τις 121 ψυχές που βρίσκονταν στο αεροσκάφος, έχοντας δίπλα του μέχρι την τελευταία στιγμή την αρραβωνιαστικιά του, επίσης αεροσυνοδό, Χάρις Χαραλάμπους.
Στα 34.000 πόδια

Στο δικαστήριο ο κ. Αθανασόπουλος είχε πει ότι μετά τις ταλαντεύσεις των πτερύγων του F16 και τη μη ανταπόκριση από το Μπόινγκ, πήγε ακόμη πιο κοντά στο αεροσκάφος προσπαθώντας να δει τι συμβαίνει στο πιλοτήριο. Ακολούθως και ενώ το αεροσκάφος βρισκόταν στα 34.000 πόδια, ο επισμηναγός ειδοποιεί ότι στη θέση του κυβερνήτη δεν βλέπει κανέναν, ενώ στο κάθισμα του συγκυβερνήτη βλέπει έναν άνθρωπο γερμένο μπροστά. Παράλληλα ειδοποιεί ότι στην καμπίνα των επιβατών επικρατεί σκοτάδι και ότι από το φως που έμπαινε στην καμπίνα από τα παράθυρα διέκρινε ότι είχαν πέσει οι μάσκες. Είδε επίσης δύο πρόσωπα που φορούσαν τις μάσκες τους.
Ενώ το αεροσκάφος ξεκίνησε να χάνει ύψος, ο επισμηναγός είδε ένα άτομο που δεν φορούσε στολή πιλότου, αλλά μπλε γιλέκο και γαλάζιο πουκάμισο, να εισέρχεται στο πιλοτήριο, να κάθεται στη θέση του κυβερνήτη, να φορά τα ακουστικά και να βάζει τα χέρια στο τιμόνι. Το αεροσκάφος από κλίση δεξιά παρουσίασε σχεδόν αμέσως μεγάλη κλίση προς τα αριστερά, αύξησε ταχύτητα και άρχισε να ανεβαίνει προς τα πάνω. Ο κ. Αθανασόπουλος είπε ότι συνέχισε να κάνει οπτικά νοήματα με το χέρι στον άνθρωπο που βρισκόταν στο πιλοτήριο, χωρίς όμως αποτέλεσμα.
Κάποια στιγμή είδε ότι τον αντιλήφθηκε και του έκανε σήμα ότι θα τον βοηθήσει να προσγειωθεί. Ο άνθρωπος όμως αυτός, όπως είπε, μου έδειξε με το δεξί του δείκτη προς τα κάτω, αλλά δεν κατάλαβα τι εννοούσε. «Ακολούθως το πρόσωπο αυτό κοίταξε μπροστά και δεν ξαναγύρισε προς το μέρος μου μέχρι την πρόσκρουση», είπε ο κ. Αθανασόπουλος.

Η στιγμή της πτώσης
Η πτώση συνεχίστηκε μέχρι την πρόσκρουση, όταν ακούγεται από το οπτικογραφημένο υλικό η φωνή του κ. Αθανασόπουλου να λέει στον ασύρματο «Mayday, Mayday, έχουμε πρόσκρουση πολιτικού αεροσκάφους, το αεροσκάφος έπεσε σε κορφή βουνού». Λίγο πριν την πρόσκρουση, ο επισμηναγός είδε το αεροσκάφος να οριζοντιοποιείται, αλλά δευτερόλεπτα αργότερα προσέκρουσε στον λόφο του Γραμματικού. Η πρόσκρουση, όπως είπε, έγινε πρώτα με την κοιλιά και όχι με το ρύγχος και ακολούθως το αεροσκάφος άρχισε να σέρνεται, μέχρι που κτύπησε στον λόφο.

Πηγή: Πολίτης