Επ. Ισότητας: Στόχος η αύξηση του αριθμού των γυναικών σε θέσεις λήψεως αποφάσεων

Επ. Ισότητας: Στόχος η αύξηση του αριθμού των γυναικών σε θέσεις λήψεως αποφάσεων

Τα μεγαλύτερα αγκάθια για την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Κύπρο - Τι λέει σε συνέντευξη της στο Newsbomb η Επ. Ισότητας των Φύλων

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: Άντρη Θρασυβούλου

Η έμφυλη βία με θύματα γυναίκες, το χάσμα αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών, η πολύ έως μηδενική εκπροσώπηση των γυναικών στη Βουλή, στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, στην Ευρωβουλή, στα Διοικητικά Συμβούλια των Ημικρατικών Οργανισμών, στα συμβούλια των μεγάλων εταιρειών και επιχειρήσεων κ.ά. είναι μερικά από τα αγκάθια για την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Κύπρο. Η Επίτροπος Ισότητας των Φύλων και Πρόεδρος του Εθνικού Μηχανισμού για τα Δικαιώματα της Γυναίκας (ΕΜΔΓ), Ιωσηφίνα Αντωνίου μιλά στο Newsbomb για τα καυτά ζητήματα που αφορούν την ισότητα σε μια χώρα όπου σε αρκετές περιπτώσεις η γυναίκα παλεύει να κερδίσει τα αυτονόητα, επιχειρώντας να ανατρέψει προκαταλήψεις και στερεότυπα. Η κ. Αντωνίου, απαριθμεί μεταξύ άλλων, έξι μέτρα τα οποία έχουν ορίζοντα υλοποίησης τον Ιούνιο του 2020 με στόχο την εξάλειψη της παραβίασης των θεμελιωδών δικαιωμάτων των γυναικών που εξακολουθούν να παραβιάζονται σε όλους τους ανεξαίρετα τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας. Ένα απ' αυτά είναι η σύσταση ομάδας νομικών, με στόχο τη μελέτη του ενδεχομένου άρσης τυχόν νομικών κωλυμάτων για εφαρμογή προσωρινών θετικών μέτρων, όπως είναι οι ποσοστώσεις, με σκοπό την αύξηση του αριθμού των γυναικών σε θέσεις λήψεως αποφάσεων. 

epitropos

Ισότητα φύλων. Ποια είναι η υφιστάμενη κατάσταση στην Κύπρο;

 Η Κύπρος ανήκει στο Μεσογειακό μοντέλο όσον αφορά στα θέματα ισότητας. Αυτό σημαίνει ισχυρά στερεότυπα και κοινωνικές προκαταλήψεις, περισσότερα έντονο τον εξουσιαστικό ρόλο του άντρα και χαμηλή συμμετοχή στα διάφορα κέντρα αποφάσεων και ευθύνης.

Παρόλο το ισχυρό νομοθετικό πλαίσιο στα θέματα Ισότητας που η Κύπρος έχει διαμορφώσει, εν τούτοις θέλουμε πολύ χρόνο και πολλά βήματα να διανύσουμε για να κατοχυρωθεί και ουσιαστικά η ισότητα των φύλων στην πράξη. Τα κυριότερα θέματα που αποτελούν ίσως τα μεγαλύτερα αγκάθια για την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών εξακολουθούν να είναι η έμφυλη βία με θύματα γυναίκες, το χάσμα αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών, η συμφιλίωση επαγγελματικών και οικογενειακών υποχρεώσεων, η πολύ έως μηδενική εκπροσώπηση των γυναικών στη Βουλή, στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, στην Ευρωβουλή, στα Διοικητικά Συμβούλια των Ημικρατικών Οργανισμών, στα συμβούλια των μεγάλων εταιρειών και επιχειρήσεων κ.ά.

Διαβάστε εδώ όλες τις ειδήσεις


Τι θεωρείτε ότι πρέπει να γίνει για να μπορέσει η Κύπρος να θεωρείται μια χώρα-πρότυπο σε θέματα ισότητας;

Χώρα πρότυπο σε θέματα ισότητας ότι και να κάνουμε πια δεν μπορούμε να αναδειχθούμε. Υπάρχουν χώρες, κυρίως της Σκανδιναβίας, που αποτελούν τον ορισμό της ισότητας. Υπάρχουν χώρες που ενώ πριν λίγα χρόνια οι επιδόσεις τους ήταν πολύ χαμηλές, σήμερα έχουν ψηλό δείκτη ισότητας γιατί εφάρμοσαν πολιτικές οι οποίες τις βοήθησαν να παρουσιάσουν σημαντική πρόοδο.
Αυτές τις πολιτικές χρειαζόμαστε και σαν Κύπρος να εφαρμόσουμε, ώστε να μην παρουσιάζουμε μια κακή εικόνα διεθνώς, η οποία σίγουρα μας εκθέτει. Τα θετικά μέτρα και δράσεις υπέρ των γυναικών, αποτελούν μια διεθνή πρακτική η οποία δυστυχώς για να υιοθετήσουμε ως χώρα, χρειαζόμαστε Συνταγματική Τροποποίηση. Προς αυτή λοιπόν την κατεύθυνση οφείλουμε να προχωρήσουμε, μια ενέργεια την οποία προτείνει και η Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την εξάλειψη κάθε μορφής διακρίσεων σε βάρος των γυναικών (CEDAW) κατά την αξιολόγηση της έκθεσης προόδου που υπέβαλε η Κύπρος. Η χρήση ειδικών μέτρων θ΄αποτελούν μέρος μιας στρατηγικής για την επίτευξη της ουσιαστικής ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών σε τομείς όπου οι γυναίκες δεν εκπροσωπούνται επαρκώς ή βρίσκονται σε μειονεκτική θέση ειδικά στην πολιτική και δημόσια ζωή και στην αγορά εργασίας.

 

Το γεγονός ότι η Κύπρος είναι η μόνη χώρα στην ΕΕ χωρίς γυναίκα Ευρωβουλευτή αποτελεί δείγμα μίας άνισης κατάστασης σε ότι αφορά την ισότητα;

Η κατάσταση όπως έχει διαμορφωθεί, μετά τα τελευταία απογοητευτικά αποτελέσματα δεν αφήνουν κανένα απολύτως περιθώριο εφησυχασμού, αδράνειας ή μεμψιμοιρίας. Η εκκωφαντική απουσία του 50% του πληθυσμού από τα κέντρα εξουσίας και λήψης σημαντικών αποφάσεων, συνιστά αναντίλεκτα σοβαρό πλήγμα στη Δημοκρατία, στην ισότητα, την κοινωνική ανάπτυξη και πρόοδο.

Ποιοι είναι οι στόχοι σας για την προώθηση της ισότητας ανδρών και γυναικών στην Κύπρο;

Κυρίαρχος στόχος είναι η καταπολέμηση κάθε μορφής διακρίσεων σε βάρος οιουδήποτε φύλου. Δεν υπάρχει όμως καμία αμφιβολία ότι το θεμελιώδη δικαιώματα των γυναικών εξακολουθούν να παραβιάζονται σε όλους τους ανεξαίρετα τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας. Προς τούτο έχουμε τροχοδρομήσει μια σειρά μέτρων με ορίζοντα υλοποίησης τον Ιούνιο 2020.

1ο μέτρο: Σύσταση ομάδας νομικών, με στόχο τη μελέτη του ενδεχομένου άρσης τυχόν νομικών κωλυμάτων για εφαρμογή προσωρινών θετικών μέτρων, όπως είναι οι ποσοστώσεις, με στόχο την αύξηση του αριθμού των γυναικών σε θέσεις λήψεως αποφάσεων.
Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι η Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την Εξάλειψη κάθε Μορφής Διάκρισης σε Βάρος των Γυναικών (CEDAW), σε πρόσφατες Συστάσεις της, κατόπιν αξιολόγησης της Έκθεσης προόδου που υπέβαλε η Κύπρος, εξέφρασε την ανησυχία της για την έλλειψη εφαρμογής προσωρινών ειδικών μέτρων, ως μέρος μιας στρατηγικής για την επίσπευση της επίτευξης της ουσιαστικής ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών σε τομείς όπου οι γυναίκες δεν εκπροσωπούνται επαρκώς, ή βρίσκονται σε μειονεκτική θέση, ειδικά στην πολιτική και δημόσια ζωή και στην αγορά εργασίας.
Προς τούτο μάλιστα, η Επιτροπή συνέστησε όπως η Κύπρος προβεί σε αναθεώρηση του συνταγματικού της πλαισίου για να επιτραπεί η χρήση προσωρινών ειδικών μέτρων, ώστε να διευκολυνθεί η πλήρης και ίση συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική και οικονομική ζωή. Ενισχυτικό δε των πιο πάνω είναι το άρθρο 4 της Σύμβασης CEDAW των Ηνωμένων Εθνών, σύμφωνα με το οποίο «η υιοθέτηση από μέρους των κρατών-μελών προσωρινών ειδικών μέτρων, με σκοπό την επιτάχυνση της de facto ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών δεν πρέπει να θεωρείται ως πράξη διάκρισης, όπως αυτή ορίζεται στην εν λόγω Σύμβαση, ενώ τα μέτρα αυτά θα πρέπει να σταματούν όταν οι αντικειμενικοί σκοποί της ίσης μεταχείρισης και ευκαιριών επιτευχθούν».

2ο μέτρο: Προώθηση, σε συνεργασία με τα αρμόδια Υπουργεία της αρχής της συνεκτίμησης της διάστασης του φύλου στη διαδικασία του προϋπολογισμού –γνωστή και ως gender budgeting-. Η διαδικασία αυτή συνίσταται σε αξιολόγηση του αντικτύπου των δημοσιονομικών πολιτικών στο φύλο, ενσωματώνοντας τη διάσταση του φύλου σε όλα τα επίπεδα της εν λόγω διαδικασίας και αναδιαρθρώνοντας τα έσοδα και τα έξοδα προκειμένου να προάγεται η ισότητα των φύλων.
Επιτρέψτε μου στο σημείο αυτό να αναφέρω ότι το gender budgeting δεν έχει στόχο την κατάρτιση χωριστών προϋπολογισμών για τις γυναίκες, αλλά να επηρεάσει τους κρατικούς προϋπολογισμούς ώστε να μην είναι ουδέτεροι ως προς τη διάσταση του φύλου, δεδομένου ότι έχουν διαφορετικό αντίκτυπο στις γυναίκες και τους άνδρες, τόσο στο επίπεδο των εσόδων όσο και των δαπανών.
Υπό το πρίσμα αυτό, το gender budgeting προϋποθέτει ότι, σε όλα τα προγράμματα, τις δράσεις και τις δημοσιονομικές πολιτικές, τα έσοδα και τα έξοδα θα πρέπει να αξιολογούνται και να αναδιαρθρώνονται κατά τρόπον ώστε να διασφαλίζεται ότι οι προτεραιότητες και οι ανάγκες των γυναικών και των ανδρών λαμβάνονται υπόψη επί ίσοις όροις, με τελικό στόχο την επίτευξη της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Είναι βέβαιο ότι για την επιτυχημένη υλοποίηση του gender budgeting απαιτείται πολιτική δέσμευση για την επίτευξη της ισότητας γυναικών και ανδρών, κάτι που σας διαβεβαιώνω ότι θα επιδιώξουμε να εξασφαλίσουμε με κάθε δυνατό μέσο.
Μέσα από την εφαρμογή του gender budgeting οι κρατικοί προϋπολογισμοί μπορούν να επιτύχουν σημαντικούς στόχους, όπως είναι οι ακόλουθοι:
- ισότητα: ήτοι δίκαιες και ισορροπημένες δημοσιονομικές πολιτικές, με απώτερο στόχο τον περιορισμό των ανισοτήτων και την προαγωγή ίσων ευκαιριών βάσει των διαφορετικών ρόλων γυναικών και ανδρών στην οικονομία και την κοινωνία,
- αποδοτικότητα: ήτοι αποτελεσματικότερη χρήση των πόρων, υψηλότερη ποιότητα και αποτελεσματικότητα των δημόσιων υπηρεσιών ανάλογα με τις διαφορετικές ανάγκες των πολιτών και των δύο φύλων και
- διαφάνεια: δηλαδή καλύτερη κατανόηση των δημόσιων εσόδων και εξόδων από τους πολίτες, και επομένως μεγαλύτερη διαφάνεια και απόδοση ευθυνών όσον αφορά τις εθνικές κυβερνήσεις.
Παράλληλα, θα συνεχιστούν οι προσπάθειες για προώθηση της ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου (gender mainstreaming) στις δημόσιες πολιτικές, σε συνεργασία με όλους τους συνεργαζόμενους φορείς.
3ο μέτρο : Ποινικοποίηση του σεξισμού, ο οποίος είναι ευρέως διαδεδομένος σε όλους τους τομείς και έχει τις ρίζες του στα έμφυλα στερεότυπα και προκαταλήψεις για τους ρόλους των φύλων, τα οποία πολύ συχνά αναπαράγει και διαιωνίζει. Τούτο μπορεί να γίνει με ανάλογη νομοθετική ρύθμιση, την οποία θα επεξεργασθεί η ομάδα νομικών που θα αναλάβει τη μελέτη για την εισαγωγή θετικών προσωρινών μέτρων, όπως είναι οι ποσοστώσεις.
4ο μέτρο: Έναρξη σειράς σεμιναρίων ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης γύρω από ζητήματα έμφυλης ισότητας και διακρίσεων, τα οποία θ’ απευθύνονται στα πολιτικά κόμματα και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης (Διοργάνωση 2 σεμιναρίων σε ετήσια βάση). Η προσπάθεια αποσιώπησης ή μείωσης της παρουσίας ή της εμβέλειας της γυναικείας φωνής κατά την πρόσφατη προεκλογική περίοδο ήταν ομολογουμένως περισσότερο από εμφανής.  Μέσα σε αυτά τα πλαίσια θα προωθηθεί επίσης από το Γραφείο της Επιτρόπου Ισότητας η ετοιμασία και υπογραφή Μνημονίου Συναντίληψης με τα πολιτικά κόμματα, τηλεοπτικούς σταθμούς και την Αρχή Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου, κατόπιν σειράς επαφών που θα πραγματοποιηθούν για το σκοπό αυτό. Παράλληλα, θα επιδιωχθεί η ενίσχυση και ενδυνάμωση των γυναικών υποψηφίων σε προεκλογικές περιόδους, μέσω σειράς εκπαιδεύσεων που θα γίνονται σε τακτή βάση για το σκοπό αυτό. 

5ο μέτρο: Έναρξη ενημερωτικών εκστρατειών στην ύπαιθρο για ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των κατοίκων της υπαίθρου, ανδρών και γυναικών για ζητήματα που άπτονται της έμφυλης ισότητας, όπως είναι το χάσμα αμοιβών και συντάξεων μεταξύ ανδρών και γυναικών, φαινόμενα όπως η έμφυλη βία, ο σεξισμός και η σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση, το δικαίωμα στην άδεια μητρότητας, πατρότητας, γονική άδεια κ.ά.  Η ενδυνάμωση των γυναικών και η ενημέρωσή τους γύρω από σημαντικά ζητήματα που τις αφορούν, κρίνεται ως ζωτικής σημασίας για την προώθηση και επίτευξη ουσιαστικής ισότητας στην κοινωνία.
6ο μέτρο: Δημιουργία Παρατηρητηρίου και Τράπεζας Δεδομένων για τη συμμετοχή των γυναικών στις θέσεις ευθύνης στους τομείς της πολιτικής, οικονομικής, κοινωνικής και επαγγελματικής ζωής, σε συνεργασία με το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως και ανάδοχο φορέα.

Περαιτέρω, το Γραφείο Επιτρόπου Ισότητας των Φύλων, με στόχο την προβολή γυναικών-προτύπων που διαπρέπουν σε διάφορους τομείς, τόσο στο δημόσιο, όσο και στον ιδιωτικό τομέα, προτίθεται να προχωρήσει σε δημόσια διαβούλευση, κατά την οποία θα ζητηθεί από την κοινωνία των πολιτών να προτείνει/υποδείξει γυναίκες, οι οποίες μέσω της δράσης τους μπορούν να λειτουργήσουν ως θετικά πρότυπα, φορείς προόδου, αλλαγής και κατάργησης των κοινωνικών στερεοτύπων. Από το σύνολο των γυναικών που θα προταθούν θα επιλέγεται κάθε μήνα μία εξ’ αυτών και θα προβάλλεται με κάθε δυνατό τρόπο μέσω των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης, σε μια προσπάθεια προβολής και προώθησης γυναικείων προτύπων στην κοινωνία.

 Ποιο είναι το μήνυμα που θα θέλατε να στείλετε προς τους Κύπριους πολίτες;

Η ισότητα των φύλων δεν είναι μόνο γυναικεία υπόθεση. Ο αγώνας που δίνουμε δεν είναι εναντίον των ανδρών. Αντίθετα σ΄αυτό τον αγώνα θέλουμε τους άντρες συνοδοιπόρους και συμπαραστάτες. Γιατί η ισότητα των φύλων σημαίνει πρόοδο και ανάπτυξη και ευημερία για το σύνολο της κοινωνίας.  Μαζί μπορούμε καλύτερα!