Γάμος: Η νοοτροπία του «πρέπει να παντρευτώ», η κρίση και τα... μυστικά για να μην πετάξεις τη βέρα

Γάμος: Η νοοτροπία του «πρέπει να παντρευτώ», η κρίση και τα... μυστικά για να μην πετάξεις τη βέρα

Συμβουλευτική ψυχολόγος λύνει τις απορίες μας

Άντρη Θρασυβούλου

287 γάμοι στους 1000 καταλήγουν σε διαζύγιο σύμφωνα με στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας Κύπρου. Ποιοι είναι οι λόγοι για τους οποίους αρκετά ζευγάρια οδηγούνται σε κρίση στον γάμο τους και με ποιους τρόπους μπορούν να την ξεπεράσουν; Υπάρχουν τελικά... τα «μυστικά» για να διαρκέσει ένας γάμος; 

Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που έθεσε το Newsbomb στην Εγγεγραμμένη Συμβουλευτική Ψυχολόγο B.Sc. (Hons) Applied Psychology, M.Sc. Counselling Psychology, Λουίζα Θεοφάνους. 

Γάμος. Υπάρχουν τελικά «μυστικά» για να διαρκέσει; 

Γάμος - θρησκευτικός ή πολιτικός - είναι η επίσημη συμφωνία δύο ανθρώπων να μοιραστούν τη ζωή τους, στις καλές και στις κακές στιγμές. Τα περισσότερα ζευγάρια ξεκινούν θετικά, με όνειρα ότι θα ζήσουν ευτυχισμένα μια ζωή μαζί. Για να γίνει όμως αυτό, υπάρχουν διάφορες προϋποθέσεις ή «μυστικά» , ώστε όχι απλώς να διαρκέσει (όπως συνέβαινε ιδιαίτερα σε παλαιότερες εποχές όπου ο χωρισμός ήταν ταμπού και συμβαίνει ακόμα σε συμβιβαστικούς γάμους), αλλά να είναι ένας ευτυχισμένος γάμος:

1. Να υπάρχει το τρίπτυχο της ολοκληρωμένης ερωτικής αγάπης, που είναι "πάθος - οικειότητα - δέσμευση". Αυτό σημαίνει να υπάρχει σεξουαλική έλξη ανάμεσα στο ζευγάρι, να αισθάνονται άνετα μεταξύ τους να εκφραστούν, να επικοινωνήσουν τις ανάγκες και τα συναισθήματα τους, να αισθάνονται και οι δύο την επιθυμία να κρατήσουν τη σχέση τους και να εκφράζουν τη σχετική αποφασιστικότητα γι' αυτό με τη συμπεριφορά τους, παρά τις όποιες δυσκολίες υπάρχουν ή προκύψουν. Αν κάτι από αυτά δε λειτουργεί ικανοποιητικά και δεν αντιμετωπιστεί, η σχέση μπορεί να φθαρεί και να καταρρεύσει.

2. Τα δύο άτομα να είναι επαρκώς ψυχικά υγιή και ισορροπημένα, ώστε να μη μεταφέρουν τα προσωπικά τους προβλήματα στη σχέση. Τέτοια προβλήματα είναι η υπερβολική ανασφάλεια και χαμηλή αυτοεκτίμηση, η παθολογική ζήλεια, η υπερβολική εξάρτηση του ενός από τον άλλο, από ουσίες ή τυχερά παιχνίδια, η βία και η επιθετικότητα, η μυστικοπάθεια, η αναζήτηση ερωτικής επιβεβαίωσης από άλλους, η φοβία συναισθηματικής σύνδεσης που μπορεί να μεταφραστεί σε ψυχρότητα και απόμακρη στάση προς τον/τη σύντροφο.

3. Να υπάρχει ισορροπία μεταξύ ομοιότητας και αντίθεσης χαρακτήρων. Είναι σημαντικό το ζευγάρι να μοιράζεται απόψεις, νοοτροπίες, συνήθειες και στόχους ζωής, αλλιώς μπορεί να δημιουργηθούν χάσμα και ρήξη μεταξύ τους. Παράλληλα, ως προς τον χαρακτήρα, οι μεταξύ τους διαφορές μπορεί να λειτουργούν αλληλοσυμπληρωματικά και αρμονικά, όπως π.χ. αν ο ένας είναι πιο εξωστρεφής και ο άλλος πιο εσωστρεφής, αν ο ένας είναι πιο ενεργητικός και ο άλλος πιο παθητικός, ο ένας πιο παρορμητικός και ο άλλος πιο λογικός και συγκρατημένος κ.ό.κ., χωρίς η αντίθεση να είναι απαραίτητη.

4. Όλες οι σχέσεις απαιτούν υποχωρήσεις και συμβιβασμούς σε κάποια θέματα, ενόσω υπάρχει αλληλοσεβασμός και αλληλοκατανόηση. Τα ζευγάρια που κρατούν ευτυχισμένες μακροχρόνιες σχέσεις το γνωρίζουν αυτό πολύ καλά και το εφαρμόζουν, αποφεύγουν να φέρονται εγωιστικά.

5. Ο σεβασμός, η εκτίμηση και η κατανόηση είναι απαραίτητα στοιχεία μιας ευτυχισμένης μακροχρόνιας συμβίωσης. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο ένας λαμβάνει ενεργά υπόψη και φροντίζει για τις ανάγκες και τα συναισθήματα του άλλου, αποφεύγει να τον πληγώνει ή αν το κάνει απολογείται και επανορθώνει όπως μπορεί, και όλα αυτά είναι αμοιβαία.

6. Τα ευτυχισμένα ζευγάρια δεν καταπνίγουν τα παράπονα και τα συναισθήματα τους. Τα εκφράζουν και τσακώνονται αν χρειαστεί, αλλά αποφεύγουν να προσβάλουν τον άλλον. Εκφράζουν τον θυμό τους χωρίς "κτυπήματα κάτω από τη μέση", ρωτούν και ακούν ο ένας τις εξηγήσεις και τα συναισθήματα του άλλου και προσπαθούν και οι δύο να επιλύσουν τη διαφωνία ή το πρόβλημα που προκύπτει.

Διαβάστε εδώ τις ειδήσεις της ημέρας

Βέρα στο δεξί από 15 χρονών - Ο αγαπημένος μήνας γάμου στην Κύπρο

Στην Κύπρο επικρατεί τελικά η νοοτροπία του «πρέπει να παντρευτώ»; Θεωρείτε ότι κάτι τέτοιο πιθανώς να αποτελεί υποσυνείδητα κίνητρο για γάμους οι οποίοι μπορεί να γίνονται βιαστικά και ίσως για λάθους λόγους;

Όπως ισχύει και σε άλλες κοινωνίες, έτσι και η κυπριακή αλλάζει. Αρκετοί άνθρωποι σήμερα καθυστερούν να παντρευτούν ή αποφασίζουν να μην το κάνουν ποτέ, ενώ αν το κάνουν χωρίζουν πιο εύκολα από ότι σε παλαιότερες εποχές. Εντούτοις, οι περισσότεροι άνθρωποι αισθάνονται την ανάγκη να μοιραστούν με κάποιον τη ζωή τους και δυστυχώς για πολλούς αυτό παίρνει τον χαρακτήρα της "εκπλήρωσης κοινωνικής θητείας", παρά μιας ειλικρινούς ανάγκης για δημιουργία μιας μόνιμης σχέσης αγάπης. Αυτή η αίσθηση υποχρέωσης, συνδυασμένη με το άγχος για δημιουργία οικογένειας μετά από κάποια ηλικία, κάνουν όντως δυστυχώς πολλούς ανθρώπους να προχωρήσουν σε γάμους που αν εξετάσει κανείς τη σχέση του αντρογύνου από πριν θα μπορούσε να προβλέψει εύκολα τη μελλοντική αποτυχία του. Τέτοια παραδείγματα αποτελούν γάμοι που δε γίνονται από αμοιβαίο έρωτα, αλλά φόβο μοναξιάς, ζευγάρια που δεν ταιριάζουν σε βασικά ζητήματα στη ζωή, που έχουν ήδη έντονες συγκρούσεις πριν από τον γάμο, προσωπικά προβλήματα που καταστρέφουν τη σχέση τους κλπ.
Τέτοιοι γάμοι καταλήγουν μοιραία κάποια στιγμή στον χωρισμό, ή σε ένα μακροχρόνιο ψυχοφθόρο συμβιβασμό, όπου το ζευγάρι δε χωρίζει για πρακτικούς, οικονομικούς ή συναισθηματικούς λόγους, παρόλο που βρίσκονται σε διαρκή σύγκρουση και / ή αποξένωση.

 Ποιοι είναι οι λόγοι που συνήθως τα ζευγάρια οδηγούνται σε κρίση στον γάμο τους;

Αν ισχύουν οι προϋποθέσεις που αναφέραμε στην πρώτη ερώτηση, ένα ζευγάρι δύσκολα μπορεί να οδηγηθεί σε σοβαρή ρήξη. Από την άλλη, διάφορα γεγονότα στη ζωή μπορεί να φέρουν στην επιφάνεια ή να δημιουργήσουν νέα προβλήματα, τα οποία το ζευγάρι δεν είχε να αντιμετωπίσει πριν. Η τεκνοποίηση π.χ. είναι μια τεράστια αλλαγή, την οποία πολλά ζευγάρια δεν αντέχουν και δε διαχειρίζονται κατάλληλα. Μπορεί ο ένας ή και οι δύο να μην ήταν έτοιμοι να γίνουν γονείς, οπόταν και οι ευθύνες των παιδιών να τους κάνουν πιο αγχώδεις και οξύθυμους, ή ο ένας να τις αποφεύγει και να τις φορτώνει σχεδόν αποκλειστικά στον άλλο. Η απώλεια εργασίας και εισοδημάτων, η κρίση μέσης ηλικίας, τα προβλήματα υγείας, ή διάφορα προβλήματα των παιδιών, μπορούν επίσης να κλονίσουν σοβαρά τη σχέση του ζευγαριού, αν οδηγήσουν σε θυμό, ντροπή, καταπίεση, υπερβολική εξάντληση, διαφωνίες, αποξένωση και άλλα και δεν τύχουν κατάλληλης διαχείρισης.
Άλλα σοβαρά προβλήματα επίσης δημιουργούνται όταν ο ένας ή και οι δύο είναι εργασιομανείς, εμπλέκονται σε καταχρήσεις και εξωσυζυγικές σχέσεις.

 Με ποιους τρόπους μπορούν να αντιμετωπίσουν και να ξεπεράσουν αυτή την κρίση;

Ένα ζευγάρι που υπήρξε ευτυχισμένο για κάποια χρόνια και περνά μετά μια κρίση στη σχέση του για οποιοδήποτε λόγο, μπορεί ευκολότερα να επανέλθει από ένα ζευγάρι που είχε ανέκαθεν προβλήματα. Για να φτιάξει ένα ζευγάρι τη σχέση του, χρειάζονται τα εξής:

1. Ό,τι κι αν συμβαίνει να αποφεύγουν να λειτουργούν παρορμητικά. Οι εξωσυζυγικές σχέσεις, η βία και η εγκατάλειψη δεν αποτελούν λύσεις, αλλά αντιθέτως επιδεινώνουν τα προβλήματα.

2. Το ζευγάρι χρειάζεται να επανασυστηθεί. Ίσως με τα χρόνια να άλλαξαν κάπως οι ανάγκες, οι προτεραιότητες και οι στόχοι του καθενός, εντός και εκτός σχέσης, οπόταν και οι βάσεις της συμβίωσης ίσως χρειάζονται νέους συμβιβασμούς και διευθετήσεις.

3. Επικοινωνία: εκφράζουμε συναισθήματα, παράπονα, ανάγκες, ακούμε τα δικά του συντρόφου μας και προσπαθούμε να καταλάβουμε και να στηρίξουμε ο ένας τον άλλο.

4. Αν έχουν γίνει σοβαρά λάθη, πρέπει όποιος φταίει και χωρίς εγωισμούς να αναλάβει το μερίδιο της ευθύνης που του αναλογεί, να απολογηθεί, να επανορθώσει όπως μπορεί και να δεσμευτεί να μην επαναλάβει τη συμπεριφορά που πλήγωσε το σύντροφο του.