Τουρκική εισβολή: Ο χρόνος σταμάτησε το 1974 - Η Κύπρος έπαψε να είναι η ίδια

Τουρκική εισβολή: Ο χρόνος σταμάτησε το 1974 - Η Κύπρος έπαψε να είναι η ίδια

Η μαύρη επέτειος - Ιστορικό - Μαρτυρίες

Του Γιώργου Μιχαηλίδη

«Μαύρη» ημέρα η σημερινή για την Κύπρο μας. Συμπληρώνονται 45 χρόνια από τη βάρβαρη τουρκική εισβολή που είχε ως μοιραίο αποτέλεσμα το 36.2% του νησιού να βρεθεί κάτω από την μπότα του Αττίλα. Παράλληλα, εκτοπίστηκαν 120 χιλιάδες Κύπριοι (άλλες 20 χιλιάδες παρέμειναν εγκλωβισμένοι), ενώ συνολικά σκοτώθηκαν περίπου 3 χιλιάδες Ελληνοκύπριοι. Παράλληλα, οι αγνοούμενοι ανήλθαν ατους 1619. Κατά τη διάρκεια της εισβολής, Ελληνοκύπριες γυναίκες έπεσαν θύματα βιασμού από Τούρκους στρατιώτες. Ο αριθμός των βιασμών ήταν τόσο μεγάλος και χρησιμοποιήθηκε από τον τουρκικό στρατό για να καθαρίσει περιοχές από αμάχους, αναγκάζοντάς τους να φύγουν.
 
 
 
Cyprus124
 
Έτσι άρχισε η εισβολή
 
Στις 05:30 το πρωί της  20ης  Ιουλίου, η Τουρκία εισέβαλε στο νησί, προφασιζόμενη το άρθρο 4 της Συνθήκης Εγγυήσεων. Οι τούρκικες δυνάμεις εντός τριών ημερών κατέλαβαν την Κερύνεια και την περιοχή γύρω από την πόλη. Η Τουρκία υποστηρίζει πως η επιχείρηση αποτελεί ειρηνευτική επέμβαση νομιμοποιημένη από το άρθρο 4 της Συνθήκης Εγγυήσεων (συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου). Ωστόσο, τόσο τα Ηνωμένα Έθνη  όσο και το Συμβούλιο της Ευρώπης την αναφέρουν ως εισβολή. 
 
 
 
Η πρώτη εισβολή
 
Στις 20 Ιουλίου η Τουρκία, επικαλούμενη το άρθρο 4 της Συνθήκης Εγγυήσεων, εισέβαλε στην Κύπρο. Ο  τοτε Αμερικανός Υφυπουργός Εξωτερικών Τζόσεφ Σίσκο είχε προειδοποιήσει, σε συνομιλίες στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας  της Αθήνας, πως η εμπλοκή της Ελλάδας στην Κύπρο θα σήμαινε κατά πάσα πιθανότητα ολοκληρωτικό ελληνοτουρκικό πόλεμο και πιθανή απώλεια εδαφών για την Ελλάδα. Στις 23 Ιουλίου ο προσωρινός πρόεδρος  Νίκος Σαμψών, προ της διαφαινόμενης κατάρρευσης παραιτήθηκε, όπως και η Χούντα των Συνταγματαρχών στην Ελλάδα, αφού ήταν ανίκανη να αντιδράσει στρατιωτικά
.
Η Τουρκία ισχυρίστηκε πως το άρθρο 4 της Συνθήκης Εγγυήσεων της έδινε το δικαίωμα να υπερασπιστεί τους Τουρκοκύπριους και να εγγυηθεί την ανεξαρτησία της Κύπρου .Η εισβολή της ξεκίνησε στις 20 Ιουλίου 1974, κηρύχθηκε ανακωχή στις 22 Ιουλίου και οι μάχες σταμάτησαν στις 23 Ιουλίου. Ισχυρές δυνάμεις στρατού αποβιβάστηκαν λίγο πριν την αυγή στην Κερύνεια και συνάντησαν αντίσταση από ελληνικές και ελληνοκυπριακές στρατιωτικές δυνάμεις (αν και καθυστερημένη). Εν τω μεταξύ, ελληνοκυπριακές δυνάμεις επιτέθηκαν σε τουρκοκυπριακούς θύλακες.
maxresdefault
 
Γιατί ήθελαν το Λιμάνι Κερύνειας
 
Μέχρι το Συμβούλιο Ασφαλείας να καταφέρει να επιτευχθεί εκεχειρία στις 22 Ιουλίου (ψήφισμα 353 Συμβουλίου Ασφαλείας), οι τουρκικές δυνάμεις είχαν καταφέρει να ελέγχουν το λιμάνι της Κερύνειας και ένα επίμηκες τμήμα μεταξύ Λευκωσίας και Κερύνειας. Το λιμάνι της Κερύνειας ήτανε σημαντικό για μεταφορά οπλισμού από την Τουρκία. Οι τούρκικες δυνάμεις, με αεροπορική και ναυτική υποστήριξη, ξεκίνησαν την επίθεση λίγο μετά τις 11 το πρωί, εναντίον δυνάμεων καταδρομών και πεζικού τα οποία χωρίς αντιαρματική κάλυψη ήταν αδύνατο να αντισταθούν ουσιαστικά. Μέχρι το τέλος της ημέρας, είχε δημιουργηθεί ισχυρό προγεφύρωμα στην Κερύνεια.
 
KERYNEIA04 750x422
 
 
Ο απόπλους τουρκικών πολεμικών σκαφών
 
Στις 20:00  το βράδυ της 19ης Ιουλίου, μεταδόθηκε από  την τηλεόραση η εικόνα κατάφορτης αρμάδας τουρκικών πολεμικών πλοίων να αποπλέει από τη Μερσίνα.  Στις 20:30 στη Λευκωσία, ο Αμερικανός πρέσβης αναζήτησε και επισκέφθηκε πάλι τον Γλαύκο Κληρίδη ζητώντας του να αντικαταστήσει τον Σαμψών. Στις  21:15 τα ναυτικά ραντάρ της Κύπρου επισήμαναν έξι στόχους σε σχηματισμό να κινούνται με κατεύθυνση από Μερσίνα προς νότο. 
 
Τι οδηγίες έδωσαν - Μαρτυρίες
 
Η ηγεσία των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων και ο δικτάτορας Ιωαννίδης κοιμόντουσαν στα σπίτια τους όταν άρχισε η τουρκική εισβολή, τα χαράματα του Σαββάτου 20 Ιουλίου. Τις πρώτες ώρες της 20ής Ιουλίου 1974, οι τούρκικες δυνάμεις αποβιβάστηκαν στην παραλία Πέντε Μίλι, η οποία βρίσκεται στη βόρεια ακτογραμμή της Κύπρου, περίπου 8 χιλιόμετρα δυτικά της Κερύνιας. Είχαν ξεκινήσει από το λιμάνι της Μερσίνας της Τουρκίας, και η αρχική πρόθεσή τους ήταν να αποβιβαστούν στην παραλία της Γλυκιώτισσας, η οποία όμως κρίθηκε ακατάλληλη. Πριν την αποβίβαση, Τούρκοι βατραχάνθρωποι έψαξαν για νάρκες.  Η τουρκική δύναμη αποτελείτο από 3.000 στρατιώτες, 12 άρματα μάχης M47 και 20 τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού M113, και 12 ολμοβόλα.
 
910948 640x400
 
 
Κατέρρευσε η εκεχειρία σαν «χάρτινος πύργος»
 
Στις 23 Ιουλίου κηρύχθηκε εκεχειρία και τόσο η Χούντα των Αθηνών όσο και η πραξικοπηματική κυβέρνηση της Κύπρου κατέρρευσαν. Ακολούθησαν δύο γύροι διαβουλεύσεων στη Γενεύη μεταξύ των εμπλεκόμενων χωρών, στις οποίες η Τουρκία ζητούσε ομοσπονδιακή λύση, ανταλλαγή πληθυσμού και το 34% των εδαφών της Κύπρου να ελέγχεται από τους Τουρκοκύπριους. 
 
Στις 14 Αυγούστου, οι συνομιλίες της Γενεύης κατέρρευσαν και η Τουρκία ξεκίνησε δεύτερη επιχείρηση («Αττίλας ΙΙ») όπου«έπεσε» και η Αμμόχωστος.  Το σχέδιο των ελληνοκυπριακών δυνάμεων ήταν η ασθενής άμυνα και υποχώρηση έως μια προσχεδιασμένη αμυντική γραμμή, τη «Γραμμή Τρόοδους». 
 
Συγκλονιστικές μαρτυρίες
 
Αποσπάσματα που δημοσιοποίησε ο Επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κύπρου Πέτρος Παπαπολυβίου αναφέρουν:
«Ομαδικές εκτελέσεις έγιναν από τον τουρκικό στρατό. Όμως, να ξέρεις, τις περισσότερες δολοφονίες τις διέπραξαν οι Τουρκοκύπριοι, οι γνωστοί μουκαβεμέτ μουτζαχίντ. Όταν άρχισε ο πόλεμος, τους συμπεριέλεβαν σε κανονικές μονάδες. Ήταν όμως δειλοί και από τις πρώτες ημέρες δραπέτευσαν. Οι μουτζαχίντ ανήκαν στην παραστρατιωτική δύναμη που λειτουργούσε μέσα στην τουρκοκυπριακή κοινότητα, τη γνωστή Οργάνωση Τουρκικής Αντίστασης (ΤΜΤ). Διατηρούσαν στενές σχέσεις με τον αντίστοιχο μηχανισμό που είχε στήσει το ΝΑΤΟ στην Τουρκία, αυτός που στη Δύση είναι γνωστός ως Gladio και στην Ελλάδα, αν δεν κάνω λάθος, ως «Κόκκινη Προβιά». Αρχηγός τους ήταν ο σημερινός (τότε) Πρόεδρος της «Τουρκικής Δημοκρατίας Βορείου Κύπρου», ο Ντενκτάς. Αυτός υπήρξε, πράγματι, εγκληματίας πολέμου και όχι ο Κάρατζιτς».
 
Μαρτυρία Τούρκου αξιωματικού που έλαβε μέρος στην εισβολή (Πρώτη δημοσίευση: Ελευθεροτυπία, 2009)
«Είδα πολλούς νεκρούς. Και αμάχους. Τα χωράφια ήταν γεμάτα νεκρούς αμάχους. Πολύ άσχημη ιστορία. Στην Κύπρο έμαθα ότι και οι πεθαμένοι κινούνται. Ήταν τέτοια η ζέστη, που τα πτώματα φούσκωναν και άλλαζαν πλευρά. Αφόρητη βρώμα. Πολλοί αξιωματικοί ήταν κατά των αγριοτήτων. Αλλά τι να προλάβουν; Ο καθένας έκανε ό,τι ήθελε. Απ’ όσα είδα, μια ιστορία ήταν και η πιο απάνθρωπη. Συνέβη στο χωριό Τύμπου, όπου και είχαμε πάει για εκκαθαριστικές επιχειρήσεις. Ολοι οι κάτοικοι είχαν φύγει…. Έτρεξα μέσα στο σπίτι και την είδα. Ηταν πεσμένη στο πάτωμα. Ήταν φανερό πως ήταν ένα καθυστερημένο κοριτσάκι που το είχαν αφήσει μόνο του.     
Είχε μικρά χέρια και ήταν μογγολάκι. Οι στρατιώτες έβαλαν τις κάννες των όπλων τους στη μήτρα της και έριξαν δύο ριπές.  Όταν την πλησίασα ζούσε ακόμη. Χτυπιόταν και αιμορραγούσε από κάτω.  Έπειτα από λίγο έσβησε. Ο διοικητής μας φώναξε τους δύο φαντάρους που σκότωσαν το κοριτσάκι και τους έδωσε συγχαρητήρια.   
 
cyprus  
 
Δολοφονία βρέφους 6 μηνών
 
Το 2015 ήρθε στο φως άλλη μια φρικτή θηριωδία των Τούρκων στρατιωτών που έλαβε ΄χωρα στην Κύπρο κατά τη διάρκεια της δεύτερης εισβολής. Σε ομαδικό τάφο στο Τραχώνι βρέθηκε θαμμένος ο μικρότερος ηλικιακά αγνοούμενος της εισβολής. Πρόκειται για ένα βρέφος 6 μηνών το οποίο δεν γλίτωσε από τη βία του τουρκικού στρατού.
Μαζί του στον ομαδικό τάφο βρέθηκαν η μητέρα του, της οποίας το παιδί το άρπαξαν και το δολοφόνησαν μπροστά της, τα οστά της 11χρονης αδελφής της, του πατέρα του βρέφους και της γιαγιάς του.