Μύθοι και πραγματικότητες για τις αλεπούδες - "Είναι από τα ομορφότερα ζώα της Κύπρου" (Φωτογραφίες)

Μύθοι και πραγματικότητες για τις αλεπούδες - "Είναι από τα ομορφότερα ζώα της Κύπρου" (Φωτογραφίες)

Άγνωστος παραμένει ο πληθυσμός τους στην Κύπρο

Της Κυπριάνας Σταύρου

Η αλεπού είναι θηλαστικό και ανήκει στην οικογένεια Κυνίδες. Το πιο γνωστό είδος είναι η κόκκινη αλεπού  της οποίας το τρίχωμα είναι κοκκινωπό, το πίσω μέρος των αυτιών της και το μπροστινό μέρος των ποδιών της είναι μαύρα ενώ το άκρο της ουράς είναι λευκό.

Διαβάστε εδώ όλες τις τοπικές ειδήσεις

Στην Κύπρο αν και υπάρχουν οι αλεπούδες εδώ και αρκετό καιρό, αγνωστος παραμένει ο ακριβής πληθυσμός τους αφού δεν έγιναν συγκεκριμένες έρευνες.

Η εικόνα ίσως περιέχει: υπαίθριες δραστηριότητεςΜικρό αλεπουδάκι στην Κύπρο περιμένει κοντά στη φωλιά του τους γονείς του να φέρουν τροφή. Φωτο: Χάρης Νικολάου.

Σε επικοινωνία της Newsbomb με τον κ. Χάρη Νικολάου, λειτουργό του Τμήματος Δασών, μάθαμε ότι δεν έχει γίνει πληθυσμιακή καταγραφή ακόμα στην Κύπρο για τις αλεπούδες σε αντίθεση με άλλες χώρες: "Δεν έχει γίνει πληθυσμιακή καταγραφή ακόμα στην Κύπρο όπως έχει γίνει στο εξωτερικό για να ξέρουμε. Δεν είναι εύκολο διότι αναλόγα του βιοτόπου και της περιοχής κυμαίνονται οι πληθυσμοί. Αν είναι για παράδειγμα κοντά σε κτηνοτροφικές μονάδες ή σε περιοχές που δεν υπάρχει ανθρώπινη παρουσία αυξάνεται ο πληθυσμός τους. Δεν έγινε όμως επίσημη έρευνα για να γνωρίζουμε τον πληθυσμό τους."

Οι αλεπούδες είναι παρεξηγημένο ζώο και η επιθετικότητα απέναντί τους πρέπει να σταματήσει, μας δηλώνει ο κ. Νικολάου: "Η επιθετικότητα προς τις αλεπούδες πρέπει να σταματήσει διότι πολλά πράγματα που δεν ισχύουν θεωρούνται ως γεγονότα για τις αλεπούδες. Ο περισσότερος κόσμος γνωρίζει λανθασμένα γεγονότα όπως ότι έχουν λύσσα ή ότι τις έφεραν οι Άγγλοι για να τις κυνηγούν ή ότι σκοτώνουν ότι βρουν απλά για πλάκα. Κανενα ζώο δεν σκοτώνει για την πλάκα αλλά για να φάει. Αν μια αλεπού σκοτώσει περισσότερα ζώα από ότι θα φάει, θα τα θάψει για να τα φάει αργότερα που μπορεί να δυσκολευτεί να βρει τροφή. Υπάρχουν μεν και περιστατικά που μπορεί να μπει σε κοτέτσι για να φάει αλλά πάλι αυτό γίνεται γιατί είναι πεινασμένο. Δεν σημαίνει όμως πρέπει να το καταδικάσουμε."

Η εικόνα ίσως περιέχει: κείμενο και υπαίθριες δραστηριότητεςΜικρά αλεπουδάκια στη Βόρεια Αμερική, υποδέχονται με υπερβολική χαρά τον πατέρα τους που επέστρεψε στη φωλιά τους. Φωτο: Melissa Groo

Διαβάστε ΕΔΩ όλες τις ειδήσεις της ημέρας

Ο άνθρωπος, όπως μας αναφέρει ο κ. Χάρης, δεν διατρέχει κανένα κίνδυνο από τις αλεπούδες αφού είναι ένα αρκετά ντροπαλό ζώο: "Η αλεπού είναι ένα πάρα πολύ ντροπαλό ζώο. Δεν υπήρξε πουθενά περιστατικό επίθεσης αλεπούς σε άνθρωπο ενώ οι σκύλοι/λύκοι που ανηκουν στην ίδια οικογένεια με τις αλεπούδες έχουν περιστατικά επίθεσης σε ανθρώπους. Ούτε καν πλησιάζει τον άνθρωπο η αλεπού. Ο λόγος που κάποτε πλησιάζει κοντά σε σπίτι είναι λόγω της πείνας όταν ψάχνει φαγητό για παράδειγμα στα σκουπίδια. Δεν κινδυνεύει κανείς από την αλεπού, ούτε ασθένειες έχουν. Είναι από τα ομορφότερα ζώα της Κύπρου."

Μύθοι για τις αλεπούδες

Το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος με αφορμή τη συζήτηση που διεξάγεται τις τελευταίες μέρες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σε σχέση με την απελευθέρωση των δύο νεαρών αλεπούδων, Ρέα και Ρωμύλος, που εντοπίστηκαν πριν λίγους μήνες κοντά στη νεκρή μητέρα τους, παραθέτεί τους 5 πιο διαδεδομένους μύθους για τις αλεπούδες και αυτό που ισχύει στ’ αλήθεια:

Μύθος 1: Η αλεπού είναι ένα ύπουλο και μοχθηρό ζώο

Από τον καιρό του Αισώπου, η αλεπού σε μύθους και παραμύθια παρουσιάζεται ως ένα πονηρό και κακό ζώο, που ξεγελά το θήραμά της με διάφορους τρόπους για να το φάει.

Η αντίληψη αυτή δεν είναι παρά ένας μύθος. Οι αλεπούδες ανήκουν στην οικογένεια των Κυνίδων, όπως ο σκύλος, και έχουν πολλά παρόμοια χαρακτηριστικά με τα σκυλιά. Είναι ζώα με υψηλή νοημοσύνη και μεγαλώνουν τα μικρά τους με προσαρμοστικότητα, αγάπη και φρόντιδα. Σε αντίθεση με τους σκύλους και τους λύκους, η αλεπού είναι μονογαμικό ζώο, που παραμένει με το ίδιο ταίρι για όλη της ζωή, ενώ και οι δύο γονείς συμμετέχουν ισάξια στη φροντίδα των μικρών τους.

Η εικόνα ίσως περιέχει: υπαίθριες δραστηριότητες και κείμενοΑλεπού ξεκουράζεται έξω από το καταφύγιό της εκμεταλευόμενη τον απογευματινό ήλιο, με τις αισθήσεις της σε εγρήγορση σε περίπτωση απειλής. Φωτο: Χάρης Νικολάου

Μύθος 2: Οι αλεπούδες σκοτώνουν περισσότερα ζώα απ´ όσα χρειάζονται για τροφή

Στην πραγματικότητα, η αλεπού δεν σκοτώνει ζώα αχρείαστα. Αυτό θα ήταν σπατάλη ενέργειας και ενάντια στους νόμους της φύσης. Μερικές φορές, εάν της παρουσιαστεί ευκαιρία, μπορεί να σκοτώσει πιο πολλά ζώα από τις άμεσες ανάγκες της για φαγητό, τα οποία θάβει το έδαφος για να τα βρει σε μέρες ή περιόδους όπου δεν υπάρχει αρκετή τροφή (π.χ. τον χειμώνα). Είναι μία τακτική επιβίωσης, που εφαρμόζεται και από άλλα σαρκοφάγα ζώα.

Για τον πιο πάνω λόγο, κτηνοτροφικά ζώα όπως κοτόπουλα και κουνέλια, πρέπει να φυλάσσονται σε κατάλληλα περιφραγμένους χώρους, αδιαπέραστους για τις αλεπούδες. 

Μύθος 3: Η αλεπού είναι ένα επικίνδυνο ζώο που μπορεί να επιτεθεί στον άνθρωπο. Επίσης, οι αλεπούδες είναι φορείς της λύσσας.

Στην πραγματικότητα, στην Κύπρο δεν έχει εντοπιστεί κανένα περιστατικό λύσσας από τη δεκαετία του 1930. Επιπλέον, οι αλεπούδες έχουν ένα ενστικτώδη φόβο για τον άνθρωπο. Δεν τους αρέσει να τις πλησιάζουμε και συνήθως θα τρέξουν μακριά. Όπως οι σκύλοι, μπορεί να δείξουν επιθετικότητα για να αμυνθούν όταν απειληθούν.

Σε σπάνιες περιπτώσεις, η αλεπού μπορεί να πλησιάσει κατοικίες γιατί έχει συνδυάσει τον άνθρωπο με την παροχή τροφής (π.χ. σκουπίδια). Για να απομακρύνουμε τις αλεπούδες, αρκεί να κάνουμε θόρυβο (να κτυπήσουμε τα χέρια μας ή να φωνάξουμε δυνατά).

Μύθος 4: Η κύρια τροφή των αλεπούδων είναι θηρεύσιμα είδη, όπως περδίκια και λαγοί, και αποτελούν καταστροφή για το θήραμα.

Στην πραγματικότητα, η αλεπού είναι ένα παμφάγο / ευρυφάγο θηλαστικό που τρέφεται κυρίως με τρωκτικά (νυφίτσες και ποντίκια), έντομα, φρούτα, νεκρά ζώα, αλλά και άλλα μικρά θηλαστικά και πουλιά. Η αλεπού δεν θα σπαταλήσει ενέργεια για να κυνηγήσει ζώα τα οποία είναι δύσκολο να συλλάβει, αλλά θα αρκεστεί σε εύκολη λεία και εκεί που υπάρχει αφθονία τροφής.

Επιθέσεις σε πυρήνες απελευθέρωσης περδικιών μπορεί να γίνουν, εάν ο χώρος φύλαξής τους δεν είναι κατάλληλος. Επίσης, η αλεπού μπορεί να τραφεί από περδίκια μετά την απελευθέρωσή τους, εάν αυτά δεν έχουν ανεπτυγμένο το άγριο ένστικτο, αφού έχουν μεγαλώσει σε αιχμαλωσία και αποτελούν εύκολη λεία. 

Η εικόνα ίσως περιέχει: υπαίθριες δραστηριότητες και φύση
Αρσενική αλεπού με καλοκαιρινό τρίχωμα λίγο πριν βραδυάσει. Φωτο: Χάρης Νικολάου

Μύθος 5: Την αλεπού στην Κύπρο την έχουν φέρει οι Άγγλοι, με σκοπό να την κυνηγούν σαν άθλημα, και δεν ανήκει στο Κυπριακό οικοσύστημα.

Η αλήθεια είναι ότι η αλεπού υπάρχει στην Κύπρο εδώ και πολλές χιλιάδες χρόνια. Υπολείμματα αλεπούς έχουν βρεθεί σε νεολιθικούς οικισμούς σε αρκετές περιοχές της Κύπρου, που αποδεικνύει ότι το είδος έχει μία μακράν ιστορία στο νησί και σίγουρα πέραν των 10,000 χρόνων!