16η Αυγούστου 1974: Η μαύρη μέρα που οι Τούρκοι πάτησαν στην Αμμόχωστο (Ιστορικό - Βίντεο)

16η Αυγούστου 1974: Η μαύρη μέρα που οι Τούρκοι πάτησαν στην Αμμόχωστο (Ιστορικό - Βίντεο)

Ολοκληρώθηκε το κυπριακό δράμα

Του Γιώργου Μιχαηλίδη

Το κυπριακό δράμα ολοκληρώνεται στις  16 Αυγούστου 1974. Ο Αττίλας 2 σπέρνει τον όλεθρο και την καταστροφή για άλλη μια φορά και εισβάλει στην Αμμόχωστο. Ομολογουμένως οι Τούρκοι μπήκαν στην πόλη χωρίς καμιά απολύτως αντίσταση, αφού ήταν έρημη. Αβοήθητοι 32 έφεδροι  προσπαθούν να κρατήσουν, αλλά  δεν ήταν εφικτό να επιτευχθεί κάτι τέτοιο και ο τουρκικός στρατός μπήκε στην πόλη.
 
 
Έτσι ξεκίνησε το δράμα..
 
Η δεύτερη φάση του Αττίλα άρχισε μετά την αποτυχία των συνομιλιών στη Γενεύη με πρωτοβουλία της Αγγλίας (με τη συμμετοχή των Υπουργών Εξωτερικών των τριών ειρηνευτικών δυνάμεων. Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτρικών Τ. Γκιουνές ισχυρίστηκε πως οι Ελληνοκύπριοι παίζουν παιχνίδια με τον χρόνο και πως ο Γλ. Κληρίδης έπρεπε να απαντήσει άμεσα αλλιώς ναυαγούν οι συνομιλίες.
 
Στις 14 Αυγούστου εξαπέλυσε η Τουρκία  τη δεύτερη φάση της τουρκικής εισβολής.  Οι Ελληνοκυπριακές Δυνάμεις ήταν χωρισμένες σε 3 τομείς, Δυτικό, Κεντρικό και Ανατολικό. Το σχέδιο επιχειρήσεων των ελληνοκυπριακών δυνάμεων ήταν η  αρχικά άμυνα και αναλόγως της τακτικής καταστάσεως σύμπτυξη έως μια προσχεδιασμένη γραμμή αμύνης, την “Γραμμή Τρόοδους” . Πιο ενισχυμένος τομέας ήταν ο ανατολικός, όπου υπήρχε η άποψη πως θα ήταν το κύριο πεδίο δράσης της Τουρκικής επιθετικότητας. Συνολικά, υπήρχαν 20 χιλιάδες άντρες στις τάξεις της Εθνικής Φρουράς και 21 τανκς Τ-34.
 
 
 
Στον Ανατολικό Τομέα, οι τουρκικές δυνάμεις ξεκίνησαν με βολές πυροβολικού, συνεπικουρουμενες από αεροπορία εναντίον των ελληνικών θέσεων. Τουρκικές Δυνάμεις επιτέθηκαν στο χωριό Μια Μηλιά. Αρχικά αποκρούστηκαν, αλλά μετά την ενίσχυση τους με τεθωρακισμένα, το ΓΕΕΦ διέταξε τις ελληνοκυπριακές δυνάμεις να συμπτυχθούν στην “γραμμή Τρόοδους”, έτσι οι Τουρκικές Δυνάμεις κατάφεραν και κατέλαβαν το χωριό. Υποχωρώντας οι ελληνοκυπριακές δυνάμεις δέχονταν πυρά της αεροπορίας, που οδήγησαν  στην κατάρρευση της γραμμής άμυνας και μέχρι τις 12:30, οι Τουρκικές Δυνάμεις είχαν φτάσει στην Αμμόχωστο.
 
Στον δυτικό τομέα, οι τουρκικές δυνάμεις επιτέθηκαν στις Ελληνοκυπριακές στις 14:30. Προχώρησαν 6 χιλιόμετρα προς τα δυτικά, και το βράδυ της 15ης προς 16ης Αυγούστου, διατάχθηκε η υποχώρηση των ελληνοκυπριακών δυνάμενων στην “γραμμή Τρόοδους” Στον Κεντρικό Τομέα δεν υπήρχαν ιδιαίτερες συμπλοκές.
 
 Η «μάχη»της 15ης Αυγούστου
 
Ανατολικός Τομέας
Στις 15 Αυγούστου, το εφεδρικό τάγμα 341, ενισχυμένο με 3 τανκς Τ-34 προσπαθούσε να αμυνθεί δυτικά της Αμμοχώστου. Οι άλλες δυνάμεις υποχώρησαν στην Λάρνακα και την “γραμμή Τρόοδους”. Στις 14:00 οι ελληνοκύπριοι του Τάγματος είδαν τα τουρκικα τεθωρακισμένα να πλησιάζουν, και αντιλαμβανόμενοι πως ήταν απομονωμένοι διατάχθηκε σύμπτυξη στις 17:00. Τα πρώτα τούρκικα τανκς μπήκαν στην Αμμόχωστο στις 17:30 και ενώθηκαν με τον Τουρκοκυπριακό Θύλακα.
 
Στις 16 Αυγούστου, ο τουρκικός στρατός μπήκε στην πόλη της Αμμοχώστου, αφού η πόλη ήταν έρημη όταν υπήρξε  διαταγή όπως αφεθεί η πόλη αφού δεν υπήρχαν άλλα πυρομαχικά προς χρήση. Την ίδια ημέρα η πόλη βομβαρδιζεται και καταστρέφονται σπίτια και ξενοδοχεία. Μέσα σε δύο μέρες  τα τρία τέταρτα της επαρχίας της Αμμόχωστου  ήταν υπο κατάληψη, 
 
 
 
 
Έφυγαν 20 ώρες πριν
 
Οι Τούρκοι βρήκαν «ελεύθερο πεδίο», αφού υπό τον φόβο προέλασης του τουρκικού στρατού, οι 34.500 κάτοικοι της Αμμοχώστου και οι 15.000 τουρίστες την εγκατέλειψαν.
 
 
Η κατάληψη της Αμμοχώστου αποτέλεσε για τους Τούρκους «λεωφόρο» ώστε να καταληφθεί η Μόρφου και η Καρπασία.