Κουνούπια: Αυτό είναι το σχέδιο καταπολέμησης τους στην Κύπρο

Κουνούπια: Αυτό είναι το σχέδιο καταπολέμησης τους στην Κύπρο

Αυξημένος αριθμός άλλων εντόμων τα οποία ομοιάζουν με τα κουνούπια και πολύ συχνά συγχέονται με αυτά

Φέτος, τα κουνούπια μας έχουν ταλαιπωρήσει ιδιαίτερα καθώς έχει παρατηρηθεί αυξημένος αριθμός εστιών εκκόλαψης, συνεπεία της πολυομβρίας.

Ωστόσο, όπως σημειώνει ο Υπουργός Υγείας, Κωνσταντίνος Ιωάννου, από τους ελέγχους της Υγειονομικής Υπηρεσίας, εντοπίζεται και αυξημένος αριθμός άλλων εντόμων τα οποία ομοιάζουν με τα κουνούπια και πολύ συχνά συγχέονται (από τους απλούς πολίτες) με αυτά.

Διαβάστε όλες τις τοπικές ειδήσεις ΕΔΩ

Τέτοια έντομα είναι:

α) τα Sandflies ή Φλεβοτόμοι και

β) Not Biting Midges ή Χειρονόμοι.

Ήδη έχει παρουσιαστεί πρόβλημα με Χειρονόμους στο Δήμο Λάρνακας και καταβάλλονται προσπάθειες για άμβλυνση του.

Απαντώντας σε ερώτηση της Βουλευτή του ΔΗΣΥ, Αννίτας Δημητρίου, σχετικά με τα μέτρα που έχουν λάβει και λαμβάνουν οι αρμόδιες αρχές σε σχέση με την αυξημένη παρουσία κουνουπιών καθώς και για το εκπονημένο σχέδιο άμεσης δράσης για την αντιμετώπιση του προβλήματος, τον συντονισμό και εποπτεία δράσεων παγκύπρια,  ο Υπουργός Υγείας, ξεκαθαρίζει ότι η Υγειονομική Υπηρεσία του Κράτους, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία είναι η κατεξοχήν Υπηρεσία η οποία καλείται να διαχειριστεί το θέμα των κουνουπιών. ''Βεβαίως, η Υγειονομική Υπηρεσία των Δήμων (εκεί και όπου υπάρχει), εφαρμόζει δικά της προγράμματα καταπολέμησης/αντιμετώπισης, πάντοτε σε συνεργασία με την Υγειονομική Υπηρεσία του ΥΥ'', σημειώνει ο ίδιος.

Σύμφωνα με τον αρμόδιο Υπουργό, η ανθελονοσιακή εργασία αλλά και γενικότερα η καταπολέμηση των κουνουπιών σε όλα τα στάδια του βιολογικού τους κύκλου αποτελεί μείζον θέμα για τις Υγειονομικές Υπηρεσίες και αυτό για το λόγο ότι τα κουνούπια θεωρούνται, ως τα έντομα με τη σπουδαιότερη Ιατρική σημασία, κυρίως γιατί διαθέτουν την ικανότητα, υπό ορισμένες συνθήκες, να μεταδώσουν από άνθρωπο σε άνθρωπο πολύ σοβαρές ασθένειες όπως η ελονοσία, ο κίτρινος πυρετός, ο Ιός ΖΙΚΑ, ο Ιός του Δυτικού Νείλου, διάφορες μορφές εγκεφαλοπάθειας, κ.λπ.

Το πρόγραμμα καταπολέμησης κουνουπιών στην Κύπρο

Το πρόγραμμα που εφαρμόζεται σήμερα στην Κύπρο για την καταπολέμηση των κουνουπιών έχει σαν βάση του παλαιότερο επιτυχημένο πρόγραμμα που με τον προσεκτικό σχεδιασμό και εφαρμογή του έγινε κατορθωτό να εξαλειφθεί η ελονοσία από το νησί και να ανακηρυχθεί η Κύπρος, από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.), Ελεύθερη Χώρα (περί το 1950) από την ελονοσία.

Όπως αναφέρει ο Υπουρός Υγείας, βασικό χαρακτηριστικό του προγράμματος καταπολέμησης είναι ο διαχωρισμός των περιοχών (που είναι προς διαχείριση/ψεκασμούς κ.λπ.) με τέτοιο τρόπο, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα για ισοκαταμερισμό της εργασίας σε όλο το προσωπικό και δυνατότητα πρόσβασης σε όλη την περιοχή ευθύνης τουλάχιστον μια φορά ανά δεκαπέντε μέρες (ώστε να προλαμβάνεται η συμπλήρωση του υδρόβιου κύκλου των κουνουπιών και να μειώνεται ο αριθμός των ενήλικων εντόμων).

Η καταπολέμηση των κουνουπιών σε κάθε περιοχή ευθύνης γίνεται ολόχρονα. Ως περιοχές διαχείρισης θεωρούνται οι δημόσιοι χώροι όπως χείμαρροι, αργάκια με στάσιμα νερά, λίμνες, φράκτες, παροδικές/εποχιακές εστίες στάσιμου νερού, κ.λπ.) σε μη δημαρχούμενες περιοχές ενώ οι Δημοτικές Αρχές που εργοδοτούν Υγειονομικούς Επιθεωρητές/Λειτουργούς, έχουν την ευθύνη για την καταπολέμηση των κουνουπιών εντός των Δημοτικών τους ορίων. Μεταξύ των δύο αυτών συντελεστών υπάρχει στενή συνεργασία για καλύτερα αποτελέσματα.

Για σκοπούς υλοποίησης των ανθελονοσιακών προγραμμάτων οι Υγειονομικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Υγείας εργοδοτούν 135 εργάτες (οι οργανικές θέσεις είναι 165) οι οποίοι καθοδηγούνται και επιβλέπονται από σχετικά καταρτισμένους Υγειονομικούς Επιθεωρητές/Λειτουργούς. Κατά την πρόσληψη τους τυγχάνουν της ανάλογης εκπαίδευσης σχετικά με το αντικείμενο της εργασίας τους και χορηγείται σε αυτούς ο κατάλληλος ιματισμός και εξάρτηση και όλα τα άλλα απαραίτητα.

Διαβάστε εδώ τις ειδήσεις της ημέρας

Ο κ. Ιωάννου τονίζει ότι, στους πιο πάνω χώρους δεν περιλαμβάνονται ιδιωτικά υποστατικά (σπίτια, κτήματα, επαύλεις, ιδιωτικές υδατοδεξαμενές, εργοστάσια, κλπ) λόγω της Συνταγματικής απαγόρευσης (εισόδου) αλλά και του γεγονότος ότι πρακτικά θα ήταν αδύνατο (το προσωπικό των Υγειονομικών Υπηρεσιών), να μπορέσει να διαχειριστεί όλους αυτούς τους χώρους.

Όπως σημειώνει ο Υπουργός Υγείας, για να καλυφθούν οι πιο πάνω χώροι, απαραίτητα χρειάζεται η συμβολή των πολιτών. Προς την κατεύθυνση αυτή, οι Υγειονομικές Υπηρεσίες έχουν ετοιμάσει (στις αρχές του 2019) ενημερωτικό φυλλάδιο (επισυνάπτεται) με οδηγίες προς τους πολίτες. Το φυλλάδιο αυτό έχει ήδη διανεμηθεί σε Κοινότητες, έχει σταλεί ηλεκτρονικά σε Δήμους και επίσης διατίθεται και στην ιστοσελίδα της Υγειονομικής Υπηρεσίας. Επιπρόσθετα με αυτό, ετοιμάζεται (είναι στο τελικό στάδιο) και ενημερωτικό φιλμάκι (διάρκειας 30 δευτερολέπτων), του οποίου οι Υγειονομικές Υπηρεσίες προτίθενται να ζητήσουν την προβολή του από τα τηλεοπτικά κανάλια.

Η καταπολέμηση των κουνουπιών από τις Υγειονομικές Υπηρεσίες είναι συνεχής (ολόχρονα) και εντατικοποιείται τους μήνες αιχμής (Μάρτιο - Οκτώβριο). Παράλληλα με τα προγράμματα που εφαρμόζονται στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές, κάθε χρόνο ετοιμάζεται σε συνεργασία με τις αντίστοιχες Υπηρεσίες της Ειρηνευτικής Δύναμης και υλοποιείται πρόγραμμα ψεκασμών κατά μήκος της νεκρής ζώνης. Φέτος το πρόγραμμα αυτό έχει ξεκινήσει στις 4 Μαρτίου και θα ολοκληρωθεί στις 18 Οκτωβρίου. Στο πρόγραμμα αυτό εμπλέκονται και οι Δήμοι Λευκωσίας και Αγλαντζιάς. Όσον αφορά τις κατεχόμενες περιοχές, παρόλο που δεν υπάρχει καμία επίσημη ενημέρωση, εντούτοις γνωρίζουμε ότι διεξάγεται αντίστοιχο πρόγραμμα στη νεκρή ζώνη και προφανώς κάποιου είδους καταπολέμηση γίνεται και στις άλλες υπό κατοχή περιοχές.

Τρόπος αντιμετώπισης 

 Ο τρόπος αντιμετώπισης είναι κυρίως η προνυμφοκτονία (κατά 90% περίπου), δηλαδή η καταπολέμηση στο υδρόβιο στάδιο και κατά λιγότερο η ακμαιοκτονία (10% περίπου-ψεκασμός κατά των ενηλίκων). Βεβαίως, στα ποσοστά αυτά συνυπολογίζονται και άλλες ενέργειες όπως η τοποθέτηση προνυμφοφάγων ψαριών (του γένους Gambusia - εκεί και όπου επιτρέπεται), αυλακώσεις για αποστράγγιση, κ.λπ. Το προνυμφοκτόνο σκεύασμα που χρησιμοποιείται (Bti - βάκιλος) είναι από τα πλέον αποδεκτά σκευάσματα καθώς η δράση του είναι πολύ επιλεκτική για τα κουνούπια.

Το πρόβλημα στη Δυτική Λεμεσό

 Όσον αφορά συγκεκριμένα την περιοχή της Δυτικής Λεμεσού η οποία παρουσιάζει ειδικό ενδιαφέρον, λόγω του υδροβιότοπου της, ο κ. Ιωάννου αναφέρει ότι οι Υγειονομικές Υπηρεσίες έχουν ενισχύσει το προσωπικό τους συμβάλλοντας έτσι στις προσπάθειες που γίνονται από την Υγειονομική Υπηρεσία των Βρετανικών Βάσεων (Αρμόδια Αρχή για την περιοχή). Αξίζει να σημειωθεί ότι από φέτος (αρχές Απριλίου) έχουν τοποθετηθεί στον ευκαλυπτώνα Ασωμάτου και στη γύρω περιοχή 10 μηχανές παγίδευσης ακμαίων/τέλειων εντόμων, οι οποίες αναμένεται να συμβάλουν θετικά στην όλη προσπάθεια. Να τονιστεί ότι, η επικοινωνία/συνεργασία με όλους τους εμπλεκομένους (Δήμος Λεμεσού και Κοινότητες Δυτικής Λεμεσού), είναι δεδομένη και για το λόγο αυτό πολύ συχνά γίνονται συσκέψεις και συναντήσεις για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων και τη λήψη των οποιωνδήποτε μέτρων χρειαστεί.