Σε επιφυλακή για τις τουρκικές προκλήσεις: Οι Ένοπλες Δυνάμεις επί ποδός για το Oruc Reis

Σε επιφυλακή για τις τουρκικές προκλήσεις: Οι Ένοπλες Δυνάμεις επί ποδός για το Oruc Reis

Σε επιφυλακή εξακολουθεί να βρίσκεται η Αθήνα μετά την προκλητικότατη Navtex της Τουρκίας, σύμφωνα με την οποία είναι προγραμματισμένο να πραγματοποιηθούν έρευνες έως τις 2 Αυγούστου στη θαλάσσια περιοχή που εκτείνεται περίπου 200 μίλια ανατολικά της Κρήτης και περίπου 180 μίλια νότια του Καστελόριζου.

Το ερευνητικό σεισμογραφικό σκάφος «Oruc Reis» παραμένει αγκυροβολημένο στο λιμάνι της Αττάλειας και ο τουρκικός στόλος - παρά το γεγονός ότι δεν έχει αποχωρήσει από την περιοχή - δεν εμφανίζει κινητικότητα.

Η κατάσταση που επικρατεί το τελευταίο 24ωρο εκτιμάται θετικά, ωστόσο σε καμία περίπτωση δεν έχει λήξει ο συναγερμός στην Αθήνα καθώς η τουρκική NAVTEX για την περιοχή που περιλαμβάνει και ελληνική ΑΟΖ εκπνέει στις 2 Αυγούστου, οπότε δεν μπορεί να αποκλειστεί κάποια κίνηση από την πλευρά της Τουρκίας.

Oruç Reis Gemisi Antalya açıklarında görüntülendi. Sahile yaklaşık 5 kilometre mesafede görülen gemiye Deniz Kuvvetleri'nden 2 fırkateyn eşlik ediyor. pic.twitter.com/oRm8PMz4ez

— Türkiye Canlı (@TurkiyeCanli_) July 22, 2020

Σε κάθε περίπτωση η ελληνική πλευρά παρακολουθεί στενά τη δραστηριότητα τόσο του «Oruc Reis», όσο και του τουρκικού στόλου. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο αριθμός των τουρκικών πλοίων ανέρχεται σε περίπου 25, τα οποία εμφανίζονται να κινούνται σε δύο ομάδες, με την μία να προπορεύεται της άλλης. Η πρώτη ομάδα αποτελείται από περισσότερα από 15 πλοία τα οποία αναχώρησαν από τη ναυτική βάση του Ακσάζ και η δεύτερη ομάδα από περίπου 10 πλοία που αναχώρησαν από τον κόλπο της Σμύρνης και χαράσσοντας πορεία προς νότο, ακολουθούν τον πρώτο στολίσκο.

Η 24η Ιουλίου

Η ελληνική πλευρά βρίσκεται με το βλέμμα στραμμένο στην αυριανή ημέρα καθώς υπάρχουν πληροφορίες ότι το τουρκικό ωκεανογραφικό αναμένεται αύριο, Παρασκευή 24 Ιουλίου, να αναχωρήσει από το λιμάνι της Αττάλειας και να κινηθεί νότια προς τις θαλάσσιες περιοχές που έχει δεσμεύσει η Άγκυρα για τη διεξαγωγή σεισμογραφικών ερευνών.

Κύκλοι του Πενταγώνου δεν αποκλείουν η 24η Ιουλίου να χρησιμοποιηθεί από τον πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για να εμφανίσει τον εαυτό του ως τον νέο «πατέρα του τουρκικού έθνους» και να σβήσει περαιτέρω το αποτύπωμα του Κεμάλ Ατατουρκ στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό της χώρας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι αύριο, Παρασκευή 24 Ιουλίου, έχει προγραμματιστεί και η πρώτη μουσουλμανική προσευχή στην Αγιά Σοφιά μετά την μετατροπή της σε τζαμί. Γεγονός που προβληματίζει την ελληνική πλευρά, αφού δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο η Άγκυρα να επιχειρήσει να συνδέσει την πρώτη προσευχή στην Αγιά Σοφιά με μία πανηγυρική έξοδο του «Oruc Reis» από το λιμάνι της Αττάλειας προς τις περιοχές που έχουν δεσμευθεί για τις έρευνες.

Επίσης, η 24η Ιουλίου έχει ιδιαίτερα συμβολικό χαρακτήρα ως ημερομηνία καθώς εκείνη την ημέρα είχε υπογραφεί η Συνθήκη της Λωζάνης, την οποία ο ίδιος ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θεωρεί ως ζημιά και ήττα του Κεμάλ.

Η συγκεκριμένη ημερομηνία διαδραματίζει έναν ακόμη κρίσιμο ρόλο στους σχεδιασμούς του προέδρου της Τουρκίας, αυτή τη φορά και ως προς την προώθηση της ιδέας του περί «Γαλάζιας Πατρίδας», η οποία στην παρούσα συγκυρία συμπυκνώνεται στην αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων από την παρουσία του «Oruc Reis» εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Τα σενάρια αντιμετώπισης

Σύμφωνα με πληροφορίες, δεν υπήρχε κανένας αιφνιδιασμός, καθώς η Αθήνα γνώριζε ότι επίκειται κίνηση της Άγκυρας. Πληροφορίες από την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών που είχαν φτάσει στα επιτελεία έβλεπαν εδώ κι ένα μήνα περίπου πως υπάρχει συγκέντρωση ναυτικών δυνάμεων στο Ακσάζ, αεροπλάνα στη βάση του Νταλαμά, και γενικότερα κινητικότητα στις τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις. Έτσι, λοιπόν, οι Έλληνες επιτελείς είχαν προετοιμαστεί για να αντιμετωπίσουν τέτοιου είδους κινήσεις, και μάλιστα όταν τα τουρκικά πολεμικά πλοία βγήκαν από το Ακσάζ, ήδη υπήρχαν σε συγκεκριμένες θέσεις ελληνικά πλοία και τους περίμεναν. Υπήρχαν ήδη δηλαδή στην περιοχή ανεπτυγμένες σε καίρια σημεία μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού.

Ο σχεδιασμός του Πενταγώνου περιλαμβάνει δύο βασικά σενάρια αντίδρασης σε περίπτωση που το ερευνητικό σκάφος Oruc Reis ή όποιο άλλο τουρκικό ερευνητικό σκάφος αποπειραθεί να απλώσει καλώδια για σεισμικές έρευνες εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Αν τελικά η Άγκυρα αποφασίσει να στείλει το Oruc Reis εντός της υφαλοκρηπίδας μας για έρευνες, θα ενεργοποιηθούν, σύμφωνα με «ΤΑ ΝΕΑ», τα ακόλουθα σενάρια αντίδρασης:

1ο σενάριο

To «Oruc Reis» αποπλέει από την Αττάλεια και κινείται με στόχο να μπει στην ελληνική υφαλοκρηπίδα. Συνοδεύεται μόνο από τα βοηθητικά σκάφη Attaman και Cengis Han και όχι από τουρκικά πολεμικά.

Σ’ αυτή την περίπτωση η παρουσία των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στην περιοχή θα είναι αισθητή αλλά δεν θα επιδιωχθεί κλιμάκωση. Άμεσα, σύμφωνα με πληροφορίες, θα παρακολουθείται όλη η πορεία του τουρκικού σκάφους.

Αν επιχειρήσει να απλώσει καλώδια θα σπεύσει ταχύτατα ελληνική φρεγάτα στην περιοχή με στόχο να εμποδίσει την είσοδο του Oruc Reis στην ελληνική υφαλοκρηπίδα και θα ζητήσει από το τουρκικό σκάφος να απομακρυνθεί. Κάτι ανάλογο είχε συμβεί τον Οκτώβριο του 2018.

2ο σενάριο

Το «Oruc Reis» κατευθύνεται στην ελληνική υφαλοκρηπίδα, επιχειρεί να απλώσει καλώδια και συνοδεύεται και από τουρκικά πολεμικά πλοία.

Η παρουσία των Ενόπλων Δυνάμεων θα είναι ενισχυμένη προκειμένου η Άγκυρα να λάβει άμεσα το μήνυμα ότι η Ελλάδα δεν θα επιτρέψει παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της.

Θα σπεύσουν στο σημείο όχι μόνο μία φρεγάτα αλλά πολλά από τα πλοία του Ελληνικού Στόλου, φρεγάτες, κανονιοφόροι, υποβρύχια, τορπιλάκατοι.

Αναμένεται να χρησιμοποιηθούν δε και κάποια από τα πολεμικά πλοία που είναι μονίμως αγκιστρωμένα σε ακριτικά νησιά.

Το εναλλακτικό σενάριο

Η απελευθέρωση των κανόνων στρατιωτικής εμπλοκής προβλέπεται σε περίπτωση που η Τουρκία είναι αποφασισμένη να κλιμακώσει την πρόκληση.

Αν δηλαδή δεν απομακρύνει το ερευνητικό σκάφος και ταυτόχρονα προκαλέσει και με άλλες επιθετικές ενέργειες με τα πολεμικά της μέσα.

Πληροφορίες αναφέρουν πάντως πως έχει συζητηθεί και ένα εναλλακτικό σενάριο αποτροπής της τουρκικής πρόκλησης χωρίς τη χρήση στρατιωτικών μέσων.

Είναι γνωστό ότι για να πραγματοποιηθεί μία σεισμική έρευνα απαιτείται η πόντιση, το άπλωμα των καλωδίων και των εργαλείων στη θάλασσα και στο βυθό.

Πρόκειται για όργανα και εργαλεία πολύ ακριβά. Σε περίπτωση θαλασσοταραχής ή σύγκρουσης του ερευνητικού σκάφους με ένα άλλο σκάφος, όχι απαραίτητα στρατιωτικό, η ζημιά για το τουρκικό σεισμογραφικό θα είναι μεγάλη και η έρευνα θα σταματήσει.

Κι αυτό είναι κάτι που έχει μελετηθεί ενδελεχώς από την Αθήνα.

«Πυρετός» συνομιλιών

Ωστόσο, οι εξελίξεις δείχνουν ότι το τηλεφώνημα Μέρκελ - Ερντογάν έπαιξε το ρόλο του και μέχρι στιγμής δεν έχει κάνει κινήσεις όξυνσης η Άγκυρα. Η Γερμανίδα καγκελάριος είναι ίσως ο μόνος ηγέτης στην ΕΕ που μπορεί να συνομιλήσει με τον πρόεδρο της Τουρκίας και να επηρεάσει τις εξελίξεις. Η Άγκυρα έχει ιδιαίτερες οικονομικές σχέσεις με το Βερολίνο και τυχόν κυρώσεις θα επηρέαζαν αρνητικά την εύθραυστη τουρκική οικονομία. Αν η παρέμβαση διαμορφώσει μακροπρόθεσμα τις εξελίξεις ή απλώς αποσόβησε μια άμεση κρίση, μένει να αποδειχθεί.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνεχίζει τις διεθνείς επαφές για την ανάδειξη της τουρκικής προκλητικότητας και χθες συνομίλησε με τον πρόεδρο της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν. Τις επόμενες ημέρες δεν αποκλείεται ο πρωθυπουργός να έχει και άλλες ανάλογες επαφές προκειμένου να θέσει όλους τους μεγάλους παίχτες προ των ευθυνών τους και να ενημερώσει για τους κινδύνους που προκαλεί η τουρκική παραβατικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο Μητσοτάκης ενημερώνει τους πολιτικούς αρχηγούς

Στις 12:30 ξεκινούν τα ραντεβού του πρωθυπουργού με τους άλλους πολιτικούς αρχηγούς προκειμένου να τους ενημερώσει για τα αποτελέσματα της Συνόδου Κορυφής, αλλά και για όλες τις εξελίξεις που αφορούν τις τουρκικές προκλήσεις στο Αιγαίο. Πρώτος στο γραφείου του Κυριάκου Μητσοτάκη θα εισέλθει ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Αλέξης Τσίπρας. Χθες ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ μιλώντας στην Βουλή σήκωσε τους τόνους, επιτέθηκε στον πρωθυπουργό για έλλειψη ενημέρωσης και τον κατήγγειλε για την μη σύγκληση του ΚΥΣΕΑ.